حوزه هنرهاي تجسمي ايران در سال ۱۳۹۵ روزهاي پرحاشيهاي را پشت سر گذاشت و بيشتر اين حواشي به مهمترين گنجينه هنري کشور مربوط ميشد.
به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، هنوز چند روزي از تعطيلات نوروز ۹۵ نگذشته بود که بحث واگذاري موزه هنرهاي معاصر تهران به بنياد رودکي مطرح شد. اهميت گنجينه ارزشمند متعلق به موزه و واگذاري اين مرکز هنري به يک نهاد ديگر باعث بهوجود آمدن اعتراضهاي گستردهاي از سوي هنرمندان، انجمنها و جامعه هنري شد. تا جايي که قرار يک تجمع اعتراضي مقابل موزه هنرهاي معاصر در فضاي مجازي و شبکههاي اجتماعي گذاشته شد و معترضان ۲۱ فروردينماه در مقابل موزه تجمع کردند.
مجيد ملانوروزي – مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي – که آن زمان هنوز سرپرست موزه هنرهاي معاصر بود، در تجمع معترضان اعلام کرد که بحث واگذاري اين موزه بهطور کامل از دستور کار خارج و منتفي شده است.
شايعهها و اعتراضها آنقدر بالا گرفت که معاونت امور هنري وزارت ارشاد ۱۹ فروردينماه متني را منتشر و در آن اعلام کرد که شايعه انتقال موزه هنرهاي معاصر به بنياد فرهنگي – هنري رودکي صحت ندارد.
همچنين ۲۱ فروردينماه معاونت توسعه مديريت و منابع وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي با انتشار اطلاعيهاي «واگذاري مديريت موزه هنرهاي معاصر به بنياد فرهنگي – هنري رودکي» را تکذيب کرد.
در همان روزهايي که اين اتفاق به بحث داغ محافل هنري و تجسمي تبديل شده بود، يک بحث قديمي بار ديگر تازه شد و آن لزوم ارائه آمار درستي از گنجينه موزه هنرهاي معاصر به جامعه بود. يکي از درخواستهاي معترضان در روز تجمع اين بود که مسئولان موزه درباره آثار گنجينه شفافسازي کنند، چون پيش از اين، شايعههايي مبني بر خروج و معاوضه برخي آثار گنجينه و انتقال آنها به خارج از کشور مطرح شده بود.
اين نگرانيها باعث شد ارديبهشتماه ۹۵ علي جنتي که آن زمان، وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي بود در جلسهاي با حضور اعضاي شوراي عالي خانه هنرمندان بگويد که بايد امسال همت کنيم تا آمار و اطلاعات آثار موجود در گنجينه موزه هنرهاي معاصر تهران با عکس و مشخصات آنها در اختيار عموم مردم قرار گيرد.
همين اظهار نظر وزير باعث شد که ملانوروزي خردادماه در گفتوگو با ايسنا اعلام کند که کتاب گنجينه موزه هنرهاي معاصر بهطور حتم در سال ۱۳۹۵ منتشر ميشود. او همچنين قول داد که آثار گنجينه به مرور روي سايت موزه قرار گيرد تا علاقهمندان بتوانند از محتويات گنجينه موزه اطلاعات دقيقتري در اختيار داشته باشند. سرانجام اوايل مردادماه تصوير تعدادي از آثار روي سايت قرار گرفت.
همچنين مسئولان موزه هنرهاي معاصر تهران درپي حاشيهها و ابهامهاي بهوجود آمده دربارهي آثار گنجينه و نحوهي نگهداري از آنها، اواسط مرداد ۹۵ نمايندگاني را از چند رسانه دعوت کردند. البته در اين بازديد دو ساعته، فرصتي براي ديدن حدود چهارهزار اثر هنري گنجينه فراهم نبود و خبرنگاران فقط توانستند تعدادي از نقاشيهاي هنرمندان شاخص ايراني و خارجي را ببينند.
مهمترين خبر تجسميها در سال ۹۵، بحث نمايش تعدادي از آثار گنجينه موزه هنرهاي معاصر در اروپا بود. علي جنتي در همان نشست خانه هنرمندان گفته بود که يکسري تابلو در موزه هنرهاي معاصر وجود دارد که در خارج از کشور طالب زيادي دارد. ما با آلمان براي سال ۲۰۱۶ و با ايتاليا براي سال ۲۰۱۷ صحبت کردهايم تا آثار گنجينه در اين کشورها نمايش داده شود.
ملانوروزي هم در مصاحبهاي اعلام کرد که نمايشگاه بخشي از گنجينه موزه هنرهاي معاصر (شامل ۳۰ اثر ايراني و ۳۰ اثر خارجي) اول ديماه در برلين برپا ميشود و سهماه در اين شهر ادامه خواهد داشت. سپس نمايشگاه به رم انتقال پيدا ميکند و چهارماه نيز در آنجا برپا خواهد بود.
همين صحبتها کافي بود تا بار ديگر جرقه اعتراضها زده شود و هنرمندان به تصميم جديد مسئولان درباره آثار گنجينه موزه اعتراض کنند. گروه مخالف بر اين عقيده بود که خروج اين تعداد از اثر گنجينه از ايران و نمايش آنها در اروپا به صلاح نيست و ممکن است اتفاقي براي آثار ارزشمند گنجينه بيفتد. با اينکه سرپرست موزه ضمانت کرد آثار در هر شرايطي به ايران بازميگردد، اعتراضها همچنان ادامه داشت.
مسئولان همچنان بر تصميم خود براي نمايش آثار پافشاري ميکردند تا اينکه با روي کار آمدن سيدرضا صالحي اميري به جاي علي جنتي، يکباره ورق برگشت. وزير جديد ارشاد در جمع خبرنگاران اعلام کرد که موضوع ارسال آثار گنجينه به اروپا فعلا متوقف شده است. علي مرادخاني – معاون هنري وزارت ارشاد – هم گفت که موضوع اين تابلوها بهدليل مهم بودن، امري است که بايد در دولت دربارهي آنها تصميم گرفته شود، يعني مستندات و موارد به دولت ارسال ميشود و انشاءالله تصميم اعلام خواهد شد.
با وجود ارسال نامهاي از سوي وزير امور خارجه جمهوري فدرال آلمان به محمدجواد ظريف – وزير خارجه ايران – مبني بر ضمانت بازگشت سالم آثار گنجينه، اين پروژه متوقف شد و در آخرين اظهار نظر ملانوروزي، نمايش آثار در اروپا به سال ۱۳۹۶ موکول شده است.
با منتفي شدن نمايش آثار موزه در اروپا در سال ۹۵، مسئولان در آخرين روزهاي امسال نمايشگاهي را شامل آثاري که قرار بود به اروپا برود، در محل موزه هنرهاي معاصر تدارک ديدند. در افتتاحيه اين نمايشگاه اعلام شد که ارسال آثار به اروپا به سال آينده موکول شده و کتاب گنجينه هم بهخاطر مشکلات صحافي سال ۹۶ رونمايي ميشود.
موزه هنرهاي معاصر بهعنوان مهمترين مرکز هنري کشور و يکي از معروفترين موزههاي دنيا از نظر ارزشمندي آثار گنجينهاش، روزهاي پرحاشيهاي را در سال ۹۵ پشت سر گذاشت. موزهاي که بايد با وجود اين گنجينه ارزشمند به جايگاه و شأن خود برگردد و انتظارهاي جامعه هنري را برآورده کند، مدتهاست دچار اين حواشي و پسلرزههاي آن شده است.
بايد ديد موزه هنرهاي معاصر در سال ۹۶ چه روزهايي را پشت سر ميگذارد و آيا مسئولان فکري به حال گنج پنهان پايتخت ميکنند؟