دکتر ˝شهريار عدل˝ مبدع ثبت جهاني تخت جمشيد درگذشت


"کامران عدل"، برادر وي با اعلام اين خبر گفت: وي صبح امروز پس از احساس درد در قفسه سينه و به‌طور ناگهاني دار فاني را وداع گفت.

به گفته وي پس از انتقال پيکر دکتر عدل به ايران، زمان برگزاري مراسم تشييع وي اعلام مي‌شود.

شهريار عدل متولد ۱۴ بهمن ۱۳۲۲ شمسي در تهران بود. او تحصيلات ابتدايي و سه سال نخست دبيرستان خود را در تهران گذراند و از سال ۱۳۳۸ شمسي براي ادامه تحصيل به فرانسه رفت.

وي تحصيلات دانشگاهي خود را در مدرسه عالي علوم تاريخي در سوربن ادامه داد و همزمان تاريخ عمومي هنر، باستان‌شناسي مشرق‌زمين و تاريخ هنرهاي دوره اسلامي را در مدرسه موزه لوور ادامه داد.

او به مدرسه معماري پاريس- بوزوار نيز رفت. پس از آن دکتراي خود را در رشته تاريخ ايران و آسياي ميانه گرفت. موضوع رساله وي "فتوحات همايون" بود که تاريخ جنگ‌هاي شاه‌عباس در سال ۱۷۰۷ هجري در خراسان و فتح هرات است.

پروفسور شهريار عدل، عضو موسسه ملي تحقيقات علمي فرانسه بود. او بخش عمده‌اي از جواني‌اش را صرف ميراث فرهنگي کرد و رويکردش نگاه به ايران بود. از مهم‌ترين اقدامات وي مي‌توان راه‌انداختن ثبت جهاني در ايران را مثال زد. وي مدير تحقيقات در موسسه ملي پژوهش علمي فرانسه بود.

شهريار عدل در سال ۱۹۶۶ در يونسکو طرحي را تصويب کرد مبني بر اينکه مطالعات و پژوهش در آسياي ميانه مدنظر قرار گيرد. ده سال بعد در سال ۱۹۷۶ مجمع عمومي يونسکو طرحي را به نام "طرح تدوين تاريخ تمدن‌هاي آسياي ميانه" تصويب کرد. در آن زمان شش کشور افغانستان، هند، ايران، پاکستان، مغولستان و اتحاد جماهير شوروي عضو تمام‌عيار اين طرح بودند.

پس از پيروزي انقلاب، دکتر ورجاوند، دکتر عدل را به‌عنوان نماينده ايران و نه متخصص بين‌المللي دعوت شده از سوي يونسکو، بار ديگر به اين مجمع فرستاد. بنابراين او نه‌تنها براي دومين بار نماينده ايران شد بلکه از طرف همه کشورهاي آسياي ميانه، اروپا و آمريکا به رياست کميته بين‌المللي تدوين اين تاريخ نيز انتخاب شد.

شهريار عدل در طول سال‌هاي گذشته رياست اين کميته بين‌المللي را بر عهده داشت. او همچنين يکي از ارزيابان کميته ملي يونسکو بود.

شهريار عدل به هزينه خود براي ثبت جهاني تخت جمشيد، چغازنبيل و ميدان نقش‌جهان اصفهان وارد عمل شد و موفق هم بود. او اوايل انقلاب به هزينه شخصي خود به دنبال ميراث به تاراج رفته ايران رفت و برخي را با ارائه سند و مدارک کافي و به ياري سازمان ميراث فرهنگي به ايران برگرداند.

دکتر عدل در سال ۱۳۶۱ توانست سه قطعه فيلم کوتاه از مظفرالدين شاه در آرشيو عکس‌هاي کاخ گلستان پيدا کند.

در ۱۳ مهر ۱۳۸۸ (۵ اکتبر ۲۰۰۹ ميلادي) در مقر سازمان يونسکو در پاريس و همزمان با آغاز تشکيل مجمع عمومي سالانه کشورهاي عضو يونسکو دبيرکل يونسکو مدال فرهنگ جهاني اين سازمان با نام "پنج قاره" را به پروفسور شهريار عدل اهدا کرد. از دکتر عدل تابه‌حال مقالاتي در مورد تاريخ و جغرافياي تاريخي و آثار کومس (سمنان کنوني)، نقاشان و صورتگران دوره صفوي، آثار تاريخي خراسان و شهر زوزن، تاريخ عکاسي و سينما در ايران منتشر شده است.

منبع :�هنرآنلاين

پیمایش به بالا