نوبل معماري براي هنرمند فقيد / يادبودي از فراي اتو منتخب جايزه پريتزکر ۲۰۱۵


جايزه پريتزکر هرساله در چنين روزهايي دريافت‌کننده منتخب اين جايزه را معرفي مي‌کند؛ جايزه‌اي که به نوبل معماري هم شهرت دارد و در کنار دوسالانه ونيز نزد معماران از جايگاه معتبري برخوردار است.

پريتزکر، امسال اما براي معرفي معمار برگزيده با موقعيتي خاص روبه‌رو شد و به علت درگذشت "فراي اتو" معمار آلماني و مهندس سازه در ماه مارس گذشته، که به‌واسطه طرح استاديوم المپيک ۱۹۷۲ مونيخ بسيار شناخته‌شده است و قرار بود دريافت‌کننده اين جايزه باشد، دو هفته زودتر از زمان موردنظر اعلام رسمي، او را به‌عنوان برگزيده چهلمين جايزه پريتزکر معرفي کرد.

اتو در حقيقت تنها ساعت‌هايي پيش از درگذشت اش از دريافت اين جايزه مطلع شده بود؛ جايزه‌اي که به خاطر ايده‌هاي رؤيايي، ذهن پويا و اعتقاد اتو به اشتراک‌گذاري آزاد دانش و اختراعات، روحيه مشارکتي و دقتش در استفاده از منابع به او تعلق گرفت. درحالي‌که سهم او در عرصه معماري نه‌تنها در مهارت و استعداد که شامل سخاوت او هم هست، اتو، اما در واکنش به اين خبر اين‌گونه بيان مي‌کند که " من از دريافت اين جايزه بسيار خوشحال هستم و از هيئت داوران و خانواده و مجموعه جايزه پريتزکر تشکر مي‌کنم. هرگز به خاطر دريافت اين جايزه فعاليت نمي‌کرده‌ام و هدف من از طراحي سازه‌هاي جديد کمک به افراد فقير به‌خصوص پس از وقوع بلاياي طبيعي بوده است."

فراي اتو، تقريباً ۹۰ سال پيش در آلمان به دنيا آمد، او زندگي حرفه‌اي طولاني خود را صرف تحقيق، تجربه، و توسعه يک معماري بسيار حساس کرده است که تعداد بي‌شماري در سراسر جهان را تحت تأثير قرار داده است. درس‌هاي برگرفته شده از کارهاي پيشين او در زمينه سازه‌هاي سبک‌وزن، متغير که به‌دقت از منابع محدود استفاده مي‌کرد، به‌اندازه اولين دفعه‌اي که مطرح شدند، بيشتر از ۶۰ سال پيش، امروزه نيز مناسب و مربوط مي‌باشند. او دربرگيرنده يک تعريف از معماري که شامل محقق، مخترع، فرم ياب، مهندس، سازنده، معلم، همکار، طرفدار محيط‌زيست، انسان و خالق ساختمان‌ها و فضاهاي به‌يادماندني است.


اتو براي اولين بار براي سازه‌هاي چادري خود که به‌عنوان غرفه نمايشگاه موقت مورداستفاده قرار گرفت، شناخته شد. ساخت‌وسازهاي نمايشگاه باغ فدرال آلمان و ديگر جشنواره‌هاي دهه‌ ۱۹۵۰ کاربردي و زيبا بودند و سقف‌هاي شناور که به نظر مي‌رسيد به‌زحمت بتوانند سرپناه فراهم کنند، و پس‌ازآن به‌راحتي اين ساخت‌وسازها برچيده مي‌شدند.

ساختار کابل شبکه‌اي براي غرفه آلمان در نمايشگاه ۶۷ مونترال که از قبل در آلمان ساخته شده بود و در مدت‌زمان کمي در مونترال سرهم شد، نقطه برجسته اين نمايشگاه براي فضل و اصالت آن بود. سقف‌هاي طراحي شده در مقياس بزرگ براي المپيک مونيخ ۱۹۷۲، ترکيبي از سبکي و استحکام بودند که يک چالش ساختماني بودند که بسياري بر اين باور بودند که اين موفقيت به دست نخواهد آمد اما حتي امروز، چشم‌انداز معماري براي ورزشگاه، استخر و فضاهاي عمومي، درنتيجه تلاش‌هاي يک تيم بزرگ بوده است، که هنوز هم چشمگير است.


ساخت‌وسازهاي اتو با طبيعت در يک هماهنگي و هارموني قرار دارند و هميشه به دنبال انجام بيشترين با کمترين بوده است. تقريباً همه آثار فراي اوتو با همکاري با ديگر حرفه‌اي‌ها طراحي شده است. او اغلب به شکل بخشي از يک تيم براي مقابله با چالش‌هاي پيچيده معماري و ساختاري اقدام مي‌کرد. نتايج مبتکرانه، تلاش‌هاي جمعي برجسته از تيم چند رشته‌اي را تصديق مي‌کند.

حقيقت اين است که؛ فراي اتو در طول زندگي خود، علاوه بر خلق ساخت‌وسازهاي تخيلي، تازه و بي‌سابقه، دانش نيز توليد کرده است. هيئت‌داوران اين جايزه در رابطه با عمق تأثير اتو اين‌گونه بيان مي‌کند که؛ "اين تأثير فقط در کپي کردن اشکال نيست بلکه در مسيرهايي است که او به‌واسطه تحقيقات و اکتشافات خود بر روي همه باز کرده است.

منبع : هنرآنلاين

پیمایش به بالا