يکي از شرکت‌کنندگان ايراني در بينال ونيز گفت: اگر بخش خصوصي براي مشارکت در برپايي غرفه‌ي ايران در ونيز، نفع اقتصادي هم ببرد، اشکالي ندارد.
جمشيد بايرامي در گفت‌وگو با خبرنگار بخش هنرهاي تجسمي ايسنا، اظهار کرد: بينال ونيز قدمتي بيش از يک قرن دارد و اتفاق مهمي در دنياي هنرهاي تجسمي است و معادل اسکار در دنياي سينما، اعتبار دارد. هنرمندان از کشورهاي مختلف در اين بينال دور هم جمع مي‌شوند و به گفتمان خوبي هم مي‌رسند.
او در پاسخ به اين پرسش که آيا حضور بخش خصوصي در کنار دولت براي برپايي غرفه ايران و بردن هنرمندان به ونيز به هنر ايران آسيب نمي‌زند و آن را به سمت‌وسويي خاص هدايت نمي‌کند؟ گفت: کساني که حالا روي اين موضوع دست گذاشته‌اند، چرا در سال‌هاي گذشته که وضعيت مالي‌شان خوب بود، اين کار را نکردند؟ چرا در دولت قبل که ميلياردها دلار پول نفت در دست دولتمردان بود، اين کار انجام نشد. حالا آن‌ها بايد پاسخگو باشند که چرا کم‌کاري و کوتاهي کردند.
وي ادامه داد: اکنون دولت مي‌گويد که مشکل اقتصادي دارد. از طرف ديگر، دولت مي‌خواهد کارها را به بخش خصوصي واگذار کند. در حوزه فرهنگ و هنر نيز آقاي فيض‌نيا – مدير شرکت همکار در برگزاري غرفه ايران در ونيز – به کار وارد شده و سوال اين است که آيا نبايد بهره اقتصادي ببرد؟ پس چه کار کند؟ اين درست است که بخش خصوصي در اين حوزه بايد حتما از نظر اقتصادي سود ببرد.
بايرامي در پاسخ به اين‌که آقاي ملانوروزي – مدير موزه‌ي هنرهاي معاصر – درباره‌ي هدف بخش خصوصي از حضور در بينال ونيز بدون بردن سود اقتصادي، تأکيد کرده که «موسسه آقاي فيض‌نيا، بنيادي غيرانتفاعي است و به‌دنبال سود اقتصادي نيست» اظهار کرد: من مي‌گويم اشکالي هم ندارد که بخش خصوصي نفع اقتصادي ببرد. اگر فرض بر اين گذاشته شود که نفع اقتصادي مي‌برد، هم هنرمند بهره‌مند مي‌شود و هم بخش خصوصي. اگر کار هنرمند به فروش برسد، براي خود او بهتر است، چون با امکان اقتصادي، بهتر مي‌تواند کار کند.
او با بيان اين‌که اگر بخش خصوصي با اقتصاد قوي وارد شود، به هنرمند نيز کمک مي‌شود، ادامه داد: اگر بخش خصوصي قدرتمند نباشد، هنرمندان تا کي بايد دست‌شان را به سمت وزارت ارشاد دراز کنند و آن‌ها هم بگويند که امکانات و پول ندارند؟ اگر هم روزي بخواهند پولي به هنرمندان بدهند، قطعا مي‌خواهند آن‌ها را به سمت خاصي بکشانند.
وي تأکيد کرد: هنرمند بايد به استقلال اقتصادي برسد، چون با استقلال اقتصادي قطعا امنيت فکري هم خواهد داشت و مي‌تواند کار کند. در همه جاي دنيا بخش خصوصي کار و مديريت مي‌کند. حالا هم که در ايران، فرصتي پيش آمده است، نبايد کاري کنيم که دوستان بگويند «شما را به خير و ما را به سلامت». اگر کاري کنيم که بخش خصوصي فرار کند، هنرمندان تنها مي‌مانند و بودجه‌ها هم به مصارف ديگري مي‌رسد که هيچ فايده‌اي ندارد.
او درباره‌ي حضور هنرمنداني از کشورهاي منطقه در غرفه ايران نيز گفت: حيطه‌ي فرهنگي ايران گسترده است و حکم برادر بزرگ‌تر را در منطقه دارد. بسياري از کشورهاي منطقه روزي زيرمجموعه‌ي ايران بوده‌اند و ايران روي آن‌ها تأثيرگذار بوده است. اين اشتراک‌هاي فرهنگي در طول تاريخ وجود داشته و بايد به آن‌ها توجه کرد.
وي ادامه داد: بينال ونيز فرصتي است که ما دور هم جمع شويم و با يک زبان و ادبيات مشترک بتوانيم با دنيا ارتباط برقرار کنيم. حرفي که هنرمندان کشورهاي منطقه مي‌خواهند در ونيز بزنند، در نهايت، يک نگاه ايراني است.
وي همچنين در پاسخ به پرسشي مبني بر اين‌که برخي از کشورهاي دعوت‌شده به غرفه ايران، پيش از اين در اقداماتي غيردوستانه، براي ثبت ميراث فرهنگي مشترک منطقه به نام خودشان تلاش‌هايي کرده‌اند و حالا فرصتي از طريق ايران در اختيارشان قرار مي‌گيرد که اعتباري در سطح بين‌المللي کسب کنند، گفت: ايران در صحنه بين‌المللي به‌لحاظ سياسي و اقتصادي به کشورهاي کوچک و تحت فشار مانند فلسطين، عراق، افغانستان و … کمک مي‌کند. در شرايطي که آن‌ها اين امکان را ندارند که در بينال ونيز حضور داشته باشند، ما در حوزه فرهنگ و هنر نيز اين برادري خود را ثابت مي‌کنيم. اين روحيه مشارکت و حمايت ايران از ملت‌هاي مظلوم منطقه، در عرصه فرهنگ و هنر هم ايجاد شده است.
او ادامه داد: نمايندگان اين کشورها در غرفه ايران و زير پرچم ايران حضور مي‌يابند. از اين زاويه اين کار بسيار مهم است که زير پرچم ما هستند. حالا اگر آن‌ها کارهاي ديگري در جاهاي ديگري مي‌کنند که شايد شيطنت‌آميز باشد، اين از ضعف مديران ما است، چرا بايد کشورهاي منطقه را مقصر بدانيم؟! چرا مديران ما در سال‌هاي گذشته براي ثبت بادگيرها يا بازي چوگان و .. تلاش نکردند. ما موسيقي و معماري خاصي داريم که ممکن است آن‌ها را ثبت کنند، حالا آقايان دست روي دست گذاشته‌اند. بنابراين نبايد کوتاهي مديران را بر گردن کشورهاي ديگر بيندازيم.
وي همچنين درباره‌ي انتخاب آثارش براي حضور در بينال ونيز و اين‌که آيا آثار انتخاب‌شده‌ي او فقط شامل عکس هستند؟ توضيح داد: مارکو منگوتزو – يکي از نمايشگاه‌گردان‌هاي غرفه ايران در ونيز – از بين 50 اثري که من به او معرفي کردم، چهار اثر را انتخاب کرد، البته در مجموع من پاسخگوي آثارم هستم که شامل عکس‌هايي با سبک فاين‌آرت و همچنين دو ويدئوآرت است.
بايرامي در بخش پاياني اين گفت‌وگو تصريح کرد: برخي اداره‌ها، سازمان و وزارتخانه‌هاي باربط و بي‌ربط، افرادي را با بودجه‌ي دولتي به ونيز مي‌فرستند، براي آن‌ها بليت هواپيما، هتل و حق مأموريت مي گيرند؛ اما جالب است که به ما هنرمندان که اثرمان در ونيز است، گفته‌اند که بايد با هزينه‌ي خودمان به ونيز برويم. در حالي که هنرمند بايد در عرصه بين‌المللي حضور داشته باشد، خودش بده‌بستان و در کنار هنرمندان گفت‌وگو کند، نه مديراني که اصلا ربطي به اين موضوع ندارند ونيز بروند. در واقع، اين اتفاق هنري را ما ايجاد کرده‌ايم، ولي ديگران لذت آن را مي‌برند.
او در پاسخ به اين پرسش که مسوولان موزه‌ي هنرهاي معاصر گفته‌اند که بودجه‌اي براي بينال ونيز ندارند و به همين دليل از بخش خصوصي کمک گرفته‌اند، آيا مسوولان موزه و بخش دولتي گفته‌اند که هنرمندان خودشان بايد در بينال شرکت کنند يا بخش خصوصي؟ گفت: بخش خصوصي مي‌گويد، من کارها را برده‌ام، موزه هنرهاي معاصر هم مي‌گويد پول ندارد؛ اما وزارت ارشاد که متولي اين کار است، چرا هنرمندان را نمي‌برد؟ وزارت ارشاد دو سال است که مي‌گويد، بودجه ندارد آيا امکان دارد که يک وزارتخانه دو سال بودجه نداشته باشد؟ وزير ارشاد بايد پاسخگو باشد که چرا هنرمندان ما در يک اتفاق فرهنگي حضور ندارند. چرا بودجه براي بخش هنرهاي تجسمي اختصاص نيافته است؟ آيا بودجه ندارند يا نمي‌خواهند براي اين بخش بودجه بگذارند؟