هادي سيف – نويسنده و پژوهشگر هنري – به بهانه‌ي برپايي نمايشگاهي شامل نقاشي‌هاي قهوه‌خانه‌اي در خانه هنرمندان ايران، درباره‌ي لزوم توجه به اين هنر و جايگاه آن بين مخاطبان نسل امروز، اظهار کرد: اين نقاشي به‌دليل ذات و عملکرد مردمي‌اش، در جامعه و بين مردم کوچه و بازار رشد کرد و به همين دليل از ويژگي‌هاي خاصي برخوردار است. اين نقاشي‌ها با اصول نگارگري خيالي‌ساز دنبال شد و محتواي آن‌ها مربوط به عقايد و اعتقادات مردم و نظم و نثر فارسي بود. به‌دليل همين محتواست که توانست بدون چون و چرا تأثيرات زيادي در انس و الفت مردم با ميراث کهن نظم و نثر فارسي داشته باشد. کريم امامي عنوان «نقاشي قهوه‌خانه‌اي» را براي اين آثار انتخاب کرد که خيلي انتخاب خوبي بود.
او ادامه داد: هيچ‌وقت اين هنر از حمايت متوليان رسمي حکومت برخوردار نبوده، اما توسط خود مردم حمايت شد و رشد پيدا کرد. بعد از اين‌که جامعه دچار نوآوري‌ها و نوپسندي‌هايي شد و مکاتب نوين نگارگري وارد عرصه شدند، اين هنر به شدت آسيب ديد و به فراموشي سپرده شد. به همين دليل من سعي کردم پژوهش‌هايم را در اين زمينه متمرکز کنم که نتيجه‌ي آن چاپ کتاب «نقاشي قهوه‌خانه‌اي» بود. چاپ اين کتاب سرآغازي براي آشنايي بيشتر نسل امروز با اين هنر به‌شمار مي‌رود. اين کتاب در نخستين سال انتشارش به چاپ چهارم رسيد و اين اتفاق، نويدبخش يک حرکت نوين در اين زمينه بود.
سيف به بخش ديگري از تلاش‌هايش براي فعاليت هنرمندان نقاشي قهوه‌خانه‌اي در دهه‌ي 70 اشاره کرد و گفت: در سال 1375 با حمايت دکتر حبيبي، معاون رييس‌جمهور وقت، موفق شديم در فرهنگسراي «نياوران» مدرسه نقاشي قهوه‌خانه‌اي را با بازماندگان اين هنر از جمله حسن اسماعيل‌زاده، حسين همداني، عباس بلوکي‌فر، احمد خليلي، محمد فراهاني و محمد حميدي راه بيندازيم. تلاش ما اين بود که اين هنرمندان با فعاليت خود و کشيدن تابلوهاي جديد، خون تازه‌اي در رگ‌هاي نقاشي قهوه‌خانه‌اي جاري کنند.
اين پژوهشگر ادامه داد: متأسفانه اين حرکت در نيمه راه مانند بسياري از حرکت‌هايي که با حرارت شروع مي‌شود، اما به‌دليل نبود حمايت، از ادامه راه باز مي‌مانند، دچار کندي شد و بعد از اين اتفاق، نقاشي قهوه‌خانه‌اي به يک رکود و بي‌اعتنايي سپرده شد. با مرگ نابهنگام بازماندگان نسل هنرمندان نقاشي قهوه‌خانه‌اي در چند سال گذشته، بار ديگر در اين زمينه دچار يک خلأ بزرگ شديم.
سيف در بخش ديگري از سخنانش از کپي کردن اين آثار انتقاد کرد و گفت: ويژگي‌هاي اين هنر به‌گونه‌اي است که نمي‌توان عده‌اي را وادار کرد که نقاش قهوه‌خانه‌اي شوند، چون اين هنر از اصول و ويژگي‌هايي برخوردار است که آن اصول بايد در آثار رعايت شود. بسياري از هنرمندان اين عرصه کارشان را از پادويي شروع کردند و انسان‌هاي تهيدست و فقيري بودند. کپي کردن اين آثار، دردي را دوا نمي‌کند.
او به لزوم افتتاح يک موزه براي نقاشي قهوه‌خانه‌اي اشاره و اظهار کرد: ابتدا بايد براي حفظ اين هنر يک موزه افتتاح شود و مجموعه‌داراني که اين آثار را در اختيار دارند، پرده‌هاي‌شا‌ن را براي نمايش در اختيار موزه بگذارند تا مخاطبان بتوانند از اين آثار ديدن کنند. همچنين مي‌توان کلاس‌هايي را در اين زمينه تشکيل داد و در آن‌ها، ابتدا اين هنر را به درستي تبيين و سپس به تفاوت آن با نگارگري ايراني اشاره کرد.
منبع : ايسنا