«سردر باغ ملي» بسته شد

سردر باغ ملي حدود يک ماه است که بسته شده و راه دسترسي به ميدان مشق تهران، موزه‌ها و ساختمان‌هاي خيابان «ملل متحد» نيز محدود شده است.

به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، در روزهاي گذشته برخي فعالان ميراث فرهنگي، تصاويري را از سردر باغ ملي در خيابان امام خميني (ره) منتشر کرده‌ و از بسته بودن آن خبر داده‌اند. بررسي‌ها  و پيگيري‌ها نيز حاکي از اين است که سردر باغ ملي حدودا از نيمه‌هاي شهريورماه امسال بسته شده و دسترسي به خيابان تاريخي «ملل متحد» و «ميدان مشق» محدود شده است. در اين خيابان موزه ملک، موزه پست، عمارت قزاق‌خانه، دانشکده هنر و ساختمان‌هاي وزارت خارجه از جمله کاخ شهرباني واقع شده‌اند. ظاهرا براي جبران اين محدوديت دسترسي، درهاي کوچکي از خيابان‌هاي منتهي به ميدان مشق و خيابان ملل متحد در ساعت‌هاي اداري باز مي‌شود. 

سردر باغ ملي و ساختمان‌هاي مجاور آن که از دوره قاجار و رضاشاه به جا مانده است، پيش از برج آزادي، نماد شهر تهران بود. اين دروازه تاريخي، ارديبهشت‌ماه سال ۱۳۷۶ در فهرست ميراث ملي ثبت شده است. درحال حاضر مسئوليت باز و بسته نگه داشتن اين دروازه با وزارت امور خارجه است، هرچند متولي نگهداري و حفاظت از اين اثر تاريخي ملي وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي کشور و اداره کل ميراث فرهنگي استان تهران است. با اين حال، تا کنون هيچ‌يک درباره دليل بسته شدن اين دروازه تاريخي، واکنش و يا توضيحي نداشته‌اند.

برخي اظهارات حاکي از اين است که دروازه فلزي سردرباغ ملي خراب شده است و به تعمير نياز دارد. پرسش اين است اگر حفاظت از سردر باغ ملي دليل بسته نگه داشتن آن بوده، چرا تاکنون براي تعمير و مرمت آن اقدامي نشده و فقط دروازه بسته نگه داشته شده است؟

سردر باغ ملي درحالي بسته شده که در سال ۱۳۹۷ شوراي شهر تهران وعده کرده بود درهاي باغ ملي به صورت ۲۴ ساعته باز بماند تا مردم از اين فضاي تاريخي و عمومي بهره ببرند.

در همان سال ۹۷، احمد مسجدجامعي به عنوان عضو کميسيون فرهنگي و اجتماعي شوراي شهر، گفته بود: «شهرداري تهران براي بازسازي اين فضاها بيش از ۲۰ ميليارد تومان هزينه کرده و اين فضاها عمومي و براي همه مردم است و فضاي خاص براي دستگاه خاصي نيست و باز شدن درهاي مجموعه باغ ملي مي‌تواند گام مؤثري در راستاي احياي حيات شبانه تهران باشد.»

با اين حال، از آن تاريخ تا کنون نه تنها سردر باغ ملي ۲۴ ساعته باز نمانده که در بسياري از روزها و به دلايل مختلف به روي مردم بسته شده است. اين درحالي است که در سال ۱۳۸۴ هيأت دولت، تبديل مجموعه ميدان مشق به مجموعه‌ موزه‌هاي ملي در تهران و در اين محور فرهنگي تاريخي را تصويب کرد و سيدابراهيم رئيسي، رييس‌جمهوري نيز در بازديدي که سال گذشته از ميدان مشق داشت بر اجراي اين مصوبه و تحويل دو ساختمان مهم ميدان مشق به موزه ملي تاکيد کرد.

سردر باغ ملي و پس از آن ساختمان‌هاي مجاور آن به دستور رضا شاه و توسط جعفر خان کاشاني و به کمک آلماني‌ها (پيش از برافروخته شدن آتش جنگ جهاني دوم) در تهران که پايتخت بود، ساخته شد. اين سردر در جانب شرقي سردر قبلي و با همان ابعاد و شکل ظاهري ساخته شد و پس از آن سردر قبلي ويران شد.

سردر داراي يک گذرگاه بزرگ از ميان و دو پياده‌رو در طرفين است. در نماي خارجي‌ اشعاري از نديم‌الملک، نقوش کاشي‌کاري‌شده با نقش دو شير که تاجي را در ميان گرفته‌اند، پلنگ، شير و خورشيد، تيربار و گلوله‌هاي توپ به چشم مي‌خورد.

نماي داخلي داراي نقوشِ صحنه تسخير تهران در کودتاي ۱۲۹۹ در نزديکي دروازه و برج و باروهاي تهران (احتمالاً دروازه قزوين)، نگاره تمام‌قد سربازان لژيون قزاق، مسلسل و نقوش فرشته پيروزي است که کم و بيش از حجاري‌هاي طاق بستان اقتباس شده است.

هر سه در داراي دروازه‌هاي چدني است‌ که در قورخانه تهران توسط استاد محمدعلي کرماني‌ درسال ۱۳۴۱ قمري ساخته شده است.

در زمان ساخت سردر درميدان مشق، تنها عمارت قزاقخانه وجود داشت، اما در دوره پهلوي اول، در اين ميدان که با نام «باغ ملي» خوانده مي‌شد، ساختمان‌هايي از جمله شهرباني که اکنون وزارت امور خارجه در آن مستقر است، ساختمان موزه ملي و شرکت نفت ايران و انگليس ساخته شد.

با ساختن ساختمان‌هاي مجاور، بخش جانبي ساختمان و کتيبه پوشانده شد. همچنين نشان شير و خورشيد از دو طرف بالاي سردر (نماي دروني و بيروني) و نيز درون هلالي‌ها پاک شد.

عکس‌ها از مرجان حاجي‌رحيمي

پیمایش به بالا