سپیده میرزایی، هنرمند ایرانی، در مجموعهای که در گالری خط سفید به نمایش درآمد، به کاوش در مفهوم «نگهبان درونی» پرداخته است؛ موجودی که به گفته او در مرز میان آگاهی و ناخودآگاه ایستاده و مسیر شناخت فردی را هدایت میکند.
ایده این مجموعه از زمانی شکل گرفت که گربه بهصورت تکرارشونده در طراحیها و اتودهای اولیه میرزایی ظاهر شد؛ «نه بهعنوان حیوان، بلکه بهعنوان نشانهای از هوشیاری، سکون، مراقبت و حضور پنهان ذهن.» این مسیر با مشاهده و ثبت حضور نمادین گربه در اتودها، تحلیل معنایی این نماد در فرهنگ ایرانی و تجربههای شخصی، و خلق آثاری با تمرکز بر حالات، نگاه و موقعیتهای مختلف گربه ادامه پیدا کرد. این مجموعه طی چند ماه شکل گرفت و تکمیل شد تا به روایتی درباره «نگهبانان خاموش ذهن» تبدیل شود.
میرزایی درباره دلیل انتخاب این موضوع میگوید: «گربه برای من تنها یک حیوان نیست؛ یک استعاره است.» او گربه را نماد سکوت، مراقبت، هوشیاری، حضور پنهان و لحظهای میداند که انسان با بخش آرام اما قدرتمند درون خود روبهرو میشود. به گفته او، انتخاب این موضوع پاسخی بود به نیازش برای بیان تجربههای درونی و لحظاتی که ذهن در سکوت، خود را آشکار میکند.
آثار این مجموعه در سبک آبستره ـ فیگوراتیو و با محوریت نقاشیخط و فرمهای آزاد خلق شدهاند. میرزایی در این آثار از لایهگذاری رنگهای مهآلود و روشن، خطهای کشیده و شناور و ترکیب رنگهای آبی، ارغوانی، صورتی و خاکستری استفاده کرده است. حذف جزئیات طبیعی گربه و تبدیل آن به یک فرم نمادین نیز بخشی از این رویکرد است؛ تکنیکهایی که به گفته هنرمند کمک کردهاند گربه از حالت واقعی فاصله بگیرد و به یک «نشانه ذهنی» تبدیل شود.
این مجموعه مستقیماً تحت تأثیر مکتب مشخصی نیست، اما از نقاشیخط ایرانی، نگاه نمادین در هنر شرق و تجربههای شخصی در مسیر خودشناسی الهام گرفته است. میرزایی همچنین به جایگاه گربه در فرهنگ ایرانی اشاره میکند؛ موجودی که به گفته او «میانجهانی بوده؛ نه کاملاً اهلی، نه کاملاً وحشی.» همین دوگانگی، الهامبخش بخش مهمی از این مجموعه بوده است.
این مسیر از زمانی آغاز شد که میرزایی متوجه شد گربه در اتودهایش «بدون تصمیم قبلی ظاهر میشود؛ گویی ذهنم پیش از من انتخابش کرده بود.» او با دنبال کردن این حضور ناخودآگاه، به لایههایی از تجربههای شخصی رسید که نیاز به بیان تصویری داشتند. بهتدریج، گربه به «راوی خاموش مجموعه» تبدیل شد.
میرزایی در توضیح این مجموعه میگوید: «این مجموعه تلاشی است برای تبدیل یک نماد ساده به یک جهان معنایی گسترده.» او امیدوار است مخاطب در مواجهه با این آثار، «لحظهای از سکون، مراقبت و هوشیاری درونی» را تجربه کند.
