شير طلايي براي قاره سياه / ˝ال آناتسوئي˝ و جايزه يک عمر دست‌آورد هنري از بي‌ينال ونيز

"ال آناتسوئي" هنرمند غنايي شنبه شب گذشته در حالي جايزه شيرطلايي دوسالانه ونيز؛ اين معتبر‌ترين رويداد هنري جهان را از دستان "پائولا براتا" رئيس بي‌ينال دريافت کرد که در ابتداي ارديبهشت ماه اثري از اين هنرمند با عنوان "بازگشت به خويشتن" در ساتبي دوحه نيز با فروشي قابل توجه يعني ۹۱۰ هزار دلار به جايگاه سوم در اين حراج دست پيدا کرده بود. نکته جالب هم برابري تخمين بهاي فروش اينستاليشن بازيافتي او با اثر آنيش کاپور هنرمند مشهور و شناخته شده هندي تبار، هردو با رقم ۸۰۰ هزار تا يک ميليون و دويست هزار دلار بود.


برگزارکنندگان دوسالانه ونيز در حالي اين جايزه را به پاس يک عمر دستاورد هنري به هنرمند ۷۱ ساله اعطا کرده‌اند که اذعان دارند؛ شايستگي آناتسوئي براي دريافت آن نه تنها به موفقيت‌هاي اخير او در سطح بين المللي از ليورپول، اوزاکا و بارسلون تا سفر سه ساله آثارش در ايالات متحده آمريکا، که به دامنه نفوذ و تاثيرگذاري او در ميان دو نسل از هنرمندان غرب آفريقا بازمي گردد.

آناتسوئي که امروز به عنوان يکي از بانفوذ‌ترين هنرمندان قاره سياه شناخته مي‌شود، آن هنگام که خبرنگار بي‌بي‌سي حوزه آفريقا و به محض دريافت جايزه به سراغش رفته، با شوخ طبعي مي‌گويد: "از دريافت اين جايزه خوشحالم؛ احساس خوبي است که در چنين رويدادي به رسميت شناخته شوي؛ اما به نظر مي‌رسد پيام ضمني جايزه يک عمر دست‌آورد هنري اين است که ديگر به آخر خط رسيده‌ام!"


 

اينستاليشن در پلازا فورچوني شهر ونيز 2007

اگرچه آناتسوئي پيش از اين و در سال‌هاي ۱۹۹۰ و ۲۰۰۷ هم در بي‌ينال ونيز حضور داشته، اما در تاريخ ۱۲۰ ساله اين رويداد اولين بار است که بخشي ويژه به هنر آفريقاي سياه اختصاص داده مي‌شود. آيا اين هم دست آوردي نيست که به مدد آناتسوئي به دست آمده؟ "اکوو انوزور" متصدي بخش آفريقاي ونيز ۲۰۱۵ چنين مي‌گويد: "بالا‌ترين دست آورد براي آناتسوئي به عنوان مهم‌ترين هنرمند ساکن در آفريقا، نقش غيرقابل انکار او در به رسميت شناخته شدن هنرمندان معاصر آفريقا در عرصه جهاني است".

آناتسوئي که فعاليت هنري‌اش را در سال‌هاي جواني با مجسمه‌سازي پي گرفته و امروز با اينستاليشن‌هاي قدرتمند‌اش شناخته مي‌شود مي‌گويد: زماني که رشته هنر را براي تحصيل انتخاب کردم، پدر و مادرم مرا ديوانه‌اي خطاب مي‌کردند که از بين همه حرفه‌ها به هنر توجه پيدا کرده‌ام. براي آن روز‌ها نگراني بيهوده‌اي هم نبود چرا که در اطراف ما حتي يک هنرمند را نمي‌ديدي که به شهرت يا موقعيتي قابل توجه دست پيدا کرده باشد ".


 

اينستاليشن در موزه فولر لس‌آنجلس 2007

با اين حال؛ در تمام آثار آناتسوئي، باور‌ها، علائم و نمادهاي سنتي منطقه زندگي اومنعکس شده و از آن هنگام که تصميم گرفت بيشتر در مورد فرهنگ خود بداند و شروع به استفاده از مواد محلي کرد، اين خصلت بخشي جدايي ناپذير از کار‌هايش شده است. بسياري از آثار اوليه او به گفته خودش از دست ساخته‌هاي زنان آفريقا که در بازار به فروش مي‌رساندند الهام مي‌گرفت.

ساخته‌هاي آناتسوي که اين سال‌ها سر از نمايش‌هايي معتبر در موزه‌هاي بروکلين، متروپوليتن و اسميتسونيان درآورده، امروز هم بي‌شباهت به بافته‌هاي سنتي زادگاهش غنا و در ظرفي بزرگ‌تر غرب آفريقا نيست، و اگرچه ماده کارش از نخاله‌ها و پسماندهاي جامعه مصرفي مثل درب‌ بطري‌هاي پلاستيکي و قوطي‌هاي آلومينيوم مي‌آيد، با اين تاکيد که آنچه او با هنرش انجام مي‌دهد، بازيافت نيست، مي‌گويد:" من به دورريخته‌ها زندگي دوباره مي‌دهم. در شرايطي که مي‌خواهيم تاريخ مصرف چيز‌ها را با قطعيت تعيين کنيم، من معناي تازه‌اي به از دورخارج شده‌ها مي‌دهم؛ آن‌ها بخشي از يک اثر هنري مي‌شوند و ديگر پاياني برايشان متصور نيست ".


 

اينستاليشن در موزه آکرون نيويورک 2012

حالا يک عمر دست آورد هنري ال آناتسوئي در بي‌ينال پنجاه و ششم ونيز پاس داشته مي‌شود که شايد صحه‌اي هم بر رهيافت‌هاي هنرمندي باشد که جهان خود را در عميق‌ترين لايه‌هايش درک کرده است.

منبع: هنرآنلاين

پیمایش به بالا