يادي از خالق مجسمه «رازي»


پس از پيروزي انقلاب اسلامي، جريان تازه‌اي در مجسمه‌سازي ايران آغاز شد. يکي از کساني که در اين عرصه، نوآوري و سبک خاصي داشت، علي قهاري کرماني بود. اندکي پس از پيروزي انقلاب، مجسمه‌ي «زکرياي رازي» ساخته اين هنرمند، در يکي از ميدان‌هاي شهر تهران نصب شد.

 

علي قهاري‌ کرماني، مجسمه‌ساز، طراح و نقاش ايراني در سال 1305 در کرمان متولد شد. او از هنرآموزان هنرستان کمال‌الملک بود و در ابتداي ورودش به هنرستان، نقاشي و طراحي را از حسين بهزاد و اسماعيل آشتياني آموخت. بعدها وقتي به درجه استادي رسيد براي تدريس به همان‌جا برگشت. او در رشته‌هاي نقاشي، مجسمه‌سازي و طراحي، استاد بود و تدريس مي‌کرد. قهاري يکي از کساني بود که موفق شد تعداد زيادي هنرجو را در رشته مجسمه‌سازي تعليم دهد. فعاليت‌هاي اين هنرمند در سال‌هاي نخست دهه 30 خورشيدي، تدريس در هنرستان و ساخت مجسمه‌هاي متعدد بود، اما اين فعاليت‌ها روح بلندپرواز او را راضي نمي‌کرد. به همين دليل، به اروپا سفر کرد و دو سال در آلمان، دوره‌هاي مجسمه‌سازي و ريخته‌گري را گذراند. همين تجربه باعث شد پس از بازگشت به ايران، نخستين کارگاه مجسمه‌سازي را برپا کند.

 

قهاري را يکي از هنرمندان تأثيرگذار در مجسمه‌سازي دوران معاصر مي‌دانند. او علاوه بر توجه به مجسمه‌سازي مدرن، به شيوه‌هاي کهن و قديمي اين هنر هم نگاه ويژه‌اي داشت. يکي از کارهاي او در اين زمينه، احياي شيوه «موم گمشده» در ريخته‌گري بود. قهاري مجسمه‌هاي زيادي با اين شيوه ساخت. اين شيوه که يکي از قديمي‌ترين هنرها براي ساخت مجسمه بود توسط قهاري احيا شد و ديگر نيازي نبود مجسمه‌سازان آثار خود را براي برنزه کردن به اروپا بفرستند.


حميد شانس – هنرمند مجسمه‌ساز – درباره‌ي شخصيت هنري قهاري و جايگاه آثارش در زمينه مجسمه‌سازي، اظهار کرد: آثار قهاري کرماني بخش ناگسستني از تاريخ مجسمه‌سازي ايران هستند. شيوه‌ي کار و نگاهش به اين هنر طوري بود که منحصر به خودش بود. ما در عصري زندگي مي‌کنيم که به‌خاطر ديجيتالي شدن زندگي، نگران خاموشي و از بين رفت برخي اطلاعات هستيم و آثار هنري مي‌توانند نوعي از اطلاعاتي باشند که بايد آن‌ها را حفظ و نگهداري کرد.

 

بيش از سه دهه است که مجسمه‌سازها در ايران، در کمترين تعداد هستند. بنابراين تفاوت کار دو هنرمند، تفاوت کار انفرادي دو نفر نيست، بلکه تفاوت دو نسل است. در مجسمه‌سازي فيگوراتيو ايراني سه هنرمند هستند که هر کدام ويژگي‌هاي خاص خود را دارند؛ يکي از آن‌ها ابوالحسن صديقي است که با شيوه‌ي نئوکلاسيک دست به ساختن مجسمه مفاخر علمي مي‌زند. نفر دوم علي‌اکبر صنعتي است که کارهايش تلفيقي از رئاليسم و رمانتيسيسم بود و نفر سوم شاگرد او يعني علي قهاري کرماني است که به سبک هنرمندان امپرسيونيسم کار مي‌کرد.

 

قهاري کرماني از شاگردان علي‌اکبر صنعتي بود که همراه او از کرمان به تهران آمد و در ساخت موزه‌ي صنعتي همراه استادش بود. آن‌طور که خودش تعريف مي‌کرد، آن‌ها در شرايط سخت کار مي‌کردند. نگاه قهاري به هنر، تفاوت‌هايي با نگاه استادش داشت و بيشترين توجه او به اثر هنري بود تا چيز ديگر.

به گفته وي مجسمه‌ي رازي، شهريار، عطار و خواجوي کرماني از معروف‌ترين آثار اين هنرمند هستند.

 

قهاري سوم شهريورماه 1378 به‌دليل نارسايي و اختلال شديد تنفسي درگذشت.

منبع : ايسنا

پیمایش به بالا