حميد کشميرشکن منتقد و پژوهشگر هنر که کتاب "هنر معاصر ايران؛ ريشهها و ديدگاه‌هاي نوين" او جمعه در گالري ماه مهر و با حضور پرويز تناولي و عليرضا سميعآذر رونمايي ميشود درباره اين کتاب به خبرنگار تجسمي هنرآنلاين گفت: همان‌طور که ميدانيد اين کتاب پيش از اين به زباني انگليسي در خارج از ايران منتشر شده است. کتاب حاضر بخشهاي از آن کتاب انگليسي است که براي مخاطب ايراني تغيير يافته است. در زبان فارسي به‌جز دائرهالمعارف آقاي طاهباز کتابي وجود ندارد که تاريخ يک سده اخير هنر ايران را بازگو کرده باشد هرچند آن کتاب نيز رويکردي دائرهالمعارفي دارد و تاريخ هنر نيست. درواقع ما کتابي به زبان فارسي نداشتهايم که تاريخ‌نگاري هنر ايران را با همان شيوه تاريخ‌نگاري غربي و با نگاه به علوم سياسي و مباحث اجتماعي مطرح کرده باشد و از اين منظر وجود چنين کتابي يک ضرورت بود.
ترجمه به تحول فرهنگي نياز دارد
وي ادامه داد: اين کتاب همان‌طور که گفتم ترجمه عيني کتابي که به زبان انگليسي منتشر شد نيست. در کتاب انگليسي مباحثي مطرح شده بود که خواننده ايراني نيازي به آن‌ها ندارد و همچنين موضوعاتي نيز وجود داشت که بايد براي مخاطب فارسي‌زبان توضيح داده ميشد و به همين دليل نسخه فارسي اين کتاب تغييرات متعددي داشت. به‌علاوه ترجمه امري است که به‌تنهايي کافي نيست و تحول فرهنگي بايد در آن لحاظ شود به همين دليل اين دو کتاب تفاوت بسياري با هم دارند.
کشميرشکن با بيان اينکه ما مانند هنر غرب نمونههاي متعددي از کتاب‌هاي تاريخ هنر را در مورد هنر ايران نداريم اظهار کرد: از اين منظر کتاب حاضر اثري پيشگام است و بسيار دشوار بود که بتوان همه‌چيز را در چنين کتابي گنجاند. بااين‌حال سؤال‌هايي براي من وجود داشت که سعي کردم در کتاب به آن‌ها پاسخ داده و با همان فرم توصيفي کتاب‌هاي تاريخ هنر آن‌ها را مطرح کنم. هدف کتاب اين نبود که يک تاريخ هنر جامع باشد و اسم همه افراد را در برگيرد و به همين دليل مي‌توان گفت که نگاه ويژه خود را دارد و ميکوشد مهمترين جريانها و رويدادهاي هنر يک سده اخير ايران را در برگيرد که از ميان آن‌ها بعضي مهمتر بوده و بعضي نيز در ميان مباحث اين کتاب نگنجيدهاند. سؤالاتي که در اين کتاب مطرح شده است در جامعه و فرهنگ ايراني وجود داشته است و بازتاب آن‌ها را مي‌توان در آثار هنرمندان ايراني ديد.
نگاه تاريخنگار خالي از ايدئولوژي نيست
مؤلف کتاب "هنر معاصر ايران؛ ريشهها و ديدگاه‌هاي نوين" با بيان اينکه بعضي مباحث مانند جريانهاي هنري دهه ۱۳۴۰ يا ۱۳۷۰ در هنر ايران پررنگتر بودهاند افزود: به همين دليل اين کتاب يک تاريخ روايتگونه نيست و موضوعات در آن با نگرشي کاملاً مشخص ديده شده است. به‌هرحال نميتوان ديدگاهها را از انواع مختلف تاريخ‌نگاري حذف کرد و نگاه مورخ، ايدئولوژي و همينطور نگاه جنسيتي او بر تاريخي که او نوشته است تأثير ميگذارد.
.jpg)
وي همچنين گفت: فصل‌بندي اين کتاب بر مبناي متدولوژي که درباره آن گفتم شکل گرفته است. البته ازآنجاکه به هر اينکه کتاب رويکردي تاريخي دارد توالي تاريخي رويدادها و هنرمندان در آن رعايت شده اما مباحث مهم هر دوره تاريخي نيز به‌عنوان موضوع آن فصل انتخاب شده است. به همين دليل مي‌توان گفت که عنوانهاي فصلهاي مختلف اين کتاب در حقيقت وضعيت آن دوره تاريخي را در هنر نشان ميدهد. هرچند ممکن است شما اين مباحث را به شکل توصيفي در جاهاي ديگر نيز ديده باشيد. اما اينکه آن‌ها چطور در کنار هم قرار گرفتهاند کاري است که من انجام دادهام.
منبع : هنرآنلاين