مجيد ملانوروزي روز شنبه در گفت وگوي تفصيلي با خبرنگار فرهنگي ايرنا افزود: اقتصاد هنر بخشي مهمي از اقتصاد دنيا است و اگر رسانه ها و مديران فرهنگي بتوانند اين موضوع را تبيين کنند که يک اثر هنري، ارزش اقتصادي دارد و آن اثر مي تواند به شکل کتاب، کاتالوگ و کارت پستال ارائه شوند، ارزش اقتصادي و مالي به ارمغان مي آورد و جامعه را از نظر فرهنگي ارزشمند مي کند.
وي ادامه داد: بنگاه هاي اقتصادي و مالي را که بدنبال سرمايه گذاري در حوزه هاي مختلف هستند، بايد ترغيب کنيم که با خريد آثار هنري هم سرمايه گذاري سودمند انجام دهند و هم به رشد اقتصاد هنر کمک کنند.
ملانوروزي گفت: تا کنون رويکرد بخش خصوصي، بانک ها و بنگاه ها به حوزه هنرهاي تجسمي برخورد درستي بوده، با راه اندازي موزه و خريد آثار بخش اقتصاد هنر را تامين کرد که به سود هنرمند است و ارزش هاي مادي و معنوي آثار هنر را افزون کرده است.
به گفته وي، به عنوان کارشناس و سياستگذار حمايت کننده آثار هنري بايد هميشه شرايطي را فراهم کنيم که سرمايه گذار بتواند با خيال راحت در حوزه هنر سرمايه گذاري کند، همانگونه که در حوزه مسکن و صنعت سرمايه گذاري مي کند.
مديرکل مرکز هنرهاي تجسمي با بيان اينکه هنرمندان بخش بزرگي از جامعه را تشکيل مي دهند، افزود: اين هنرمندان هميشه نبايد انتظار داشته باشند که دولت مي تواند آثار هنري را بخرد زيرا اين امر در درازمدت آزادي و استقلال هنرمند را سلب مي کند.
ملانورزي گفت: دولت بايد زيرساخت هاي توليد و ارائه فروش آثار تجسمي به طور مثال بيمه هاي هنرمندان را تامين کند تا هنرمند با فراغ بال به خلق آثار بپردازد، همچنين بخش خصوصي و عمومي با رويکردشان به خريد آثار تجسمي مي توانند بخش معيشتي هنرمندان را تضمين کنند.
** بخش دولتي پشتيباني مالي از جشنواره ها را بر عهده دارد
ملانوروزي با اشاره به نقش بخش خصوصي در جشنواره ها گفت: هيچ جشنواره اي را خود اجرا نمي کنيم، بينال ها را انجمن ها برگزار مي کنند، بسياري از جشنواره ها مختلفي مثل نفس، دامونفر، رعد و جشنواره خيام و فيروزه و… را بخش خصوصي برگزار مي کند و بخش دولتي فقط کمک و حمايت مي کند.
وي افزود: دو جشنواره حاکميتي در حوزه تجسمي وجود دارد که رويکرد آنها پژوهشي و استعداد يابي است و نقش تبليغاتي و اقتصادي ندارند. يکي از جشنواره تجسمي جوانان و ديگري جشنواره هنرهاي تجسمي فجر است که فجر هم با کمک موسسات هنري انجام مي شود.
مديرکل هنرهاي تجسمي ادامه داد: فقط به عنوان حاکميت بخشي از سياستگذاري را در قالب اين جشنواره ها دنبال مي کنيم. در چند سال گذشته برنامه هاي هنري مانند اکسفوردها را دولت برگزار مي کرد اما آنها نيز به بخش خصوصي واگذار شد در دولت يازدهم فعاليت هاي هنري و جشنواره ها را بخش خصوصي برگزار کرد و فقط پشتيباني مالي را داريم.
** رسانه و منتقد تخصصي در زمينه هنرهاي تجسمي نداريم
ملانوروزي ادامه داد: ماهيت هنرهاي تجسمي به خاطر نوع کار، يک ماهيت فردي است، هنرمند در گالري خود کار مي کند و آثار را در کارگاه و در نگارخانه مي فروشد. در دنيا بسياري از سازمان ها و شرکت ها مي آيند يک مسئوليت به عنوان مديريت هنري به عهده مي گيرند کار هنرمندان را چاپ مي کنند و به مارکت اکسپوردها مي برند و معرفي مي کنند. هر چه يک اثر هنرمند بيشتر ديده و چاپ شود و در رسانه ها منعکس شود، اثر معروف تر و جايگاه بيشتري پيدا مي کند.
وي افزود: گاهي بيمه ها تضمين سرمايه گذاري مي کند و نگارخانه هايي در دنيا هستند که تضمين مي کنند که يک اثر را خريداري کنند و سال آينده با قيمت بيشتر به فروش برسانند و گردش مالي زيادي جريان پيدا مي کند که به هنرمند نيز کمک مي کند.
مديرکل مرکز هنرهاي تجسمي افزود: در دنيا رسانه هاي تخصصي زيادي است که به معرفي موزه هاي مي پردازند اما در ايران در اين زمينه رسانه و منتقد تخصصي نداريم.
ملانوروزي گفت: سرمايه گذاران تخصصي که روي آرت سرمايه گذاري و ظرفيت ها، و قابليت ها و تهديد ها را شناسايي کنند، نداريم و از آنجايي که اين صنعت جوان است، اميدواريم که روز به روز بتواند چهارچوب ها و شاخص هاي خود را مطرح تر کند و رويکرد سرمايه گذاري در ساحت آثار تجسمي افزون شود و مسيري تصاعدي بگيرد.
وي ادامه داد: نياز به بسترهاي حرفه اي رسانه، بيمه، منتقدان و سرمايه گذار داريم تا اقتصاد هنر پويا تر و فعال تر شود و در مسير توسعه قرار گيرد.
** جداسازي حمايتي از هنرمندان شهرستاني و تهراني نداريم
مديرکل مرکز هنرهاي تجسمي با اشاره به حمايت از هنرمندان شهرستاني گفت: بحث جداسازي در زمينه حمايت نداريم، هر حمايت که از هنرمند تهراني مي شود از هنرمند شهرستاني نيز خواهد شد.
وي ادامه داد: هنرمندان شهرستاني مي توانند در جشنواره ها به خصوص جشنواره جوانان که در شهرستان ها برگزار مي شود، شرکت کنند و شناخته شوند، همچنين اين جشنواره بيشتر بدنبال کشف استعدادها و و رشد تعالي اين هنرمندان است.
ملانوروزي گفت: درصد زيادي از شرکت کنندگان جشنواره تجسمي جوانان هنرمندان شهرستاني هستند با يک نگاه کلي تر اين هنرمندان بايد با نگارخانه ها کار کنند چون هنرمندان شهرستاني در کنار ديده شدن مي خواهند آثار را بفروشند.
وي افزود: نگارخانه هاي خصوصي اين کار را بهتر مي توانند انجام دهند ولي اگر هنرمندي نتوانست با نگارخانه خصوصي ارتباط بگيرد، مي تواند به نگارخانه هنر ايران که متعلق به مرکز توسعه هنرهاي تجسمي است مراجعه کرده و ارتباط بگيرد. اين نگارخانه در توسعه و رشد شکوفايي اين استعدادهاي جوان بسيار تاثيرگذار است.
** برگزاري حراجي هاي خارجي در ايران بزودي محقق نمي شود
ملانوروزي با اشاره به حضور در حراج هاي بين المللي معتبر و عرضه آثار تجسمي ايران در چنين بازارهايي افزود: اداره کل هنرهاي تجسمي نقش تصميم گير و سياستگذار در اين حوزه ندارد که خود برگزار کننده حراج باشد اما مي تواند پيگير مجوزها و دعوت ها و زمينه ساز حراجي هاي داخلي به ايران باشد.
وي ادامه داد: بسياري از کشورها مخصوصا در زمان تحريم مشکلاتي مانند جابجايي پول و سرمايه داشتند و به خاطر اينکه زمينه فروش آثار هنرمندان خارجي در ايران وجود ندارد، بدنبال فرهنگ سازي هستيم که بتوانيم آثار هنرمندان خود را بخريم و کمک اقتصادي و مالي براي هنرمندان کشور در ايران فراهم کنيم.
ملانوروزي با بيان اينکه هنرمندان خارجي خيلي در ايران ديده نمي شوند و در ايران کمتر مجموعه داري است که کارهاي خارجي جمع کند، گفت: برگزاري حراج هاي بزرگ خارجي در ايران هم از لحاظ رويکرد فرهنگي و هم از لحاظ اقتصادي مشکلاتي دارد و بزودي محقق نمي شود.
وي تصريح کرد: هدف مرکز توسعه هنرهاي تجسمي فقط کمک به اقتصاد هنر تجسمي و فروش آثار هنرمندان ايراني است تا منجر به بهبود معيشت هنرمندان و تشويق و ترغيب آنان شود.
** سقفي براي حمايت از هنرهاي تجسمي وجود ندارد
مديرکل مرکز هنرهاي تجسمي با اشاره به بودجه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي گفت: بودجه وزارت ارشاد محدود است و يک بخش محدودتر به هنرهاي تجسمي تعلق مي گيرد که قابل اعتنا نيست حتي براي حفظ و مرمت آثار هم ناکافي است، نمي توانيم براي حمايت از هنرهاي تجسمي سقفي بگذاريم.
وي ادامه داد: هر چه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بودجه بيشتري در اختيار هنرهاي تجسمي قرار دهد و هر چه بيشتر در توليد و ارائه آثار هنري و نمايش آن در خارج از کشور و حضور در مراکز و رويدادهاي بزرگ دنيا حمايت کند، در معرفي هنر و فرهنگ ايران نقش بسزايي خواهد داشت.
ملانوروزي تصريح کرد: حداقل شايد دهها برابر بودجه لازم باشد تا فضاي تجسمي بتواند موفق باشد. آثار هنري ايراني، آثاري زيبا و بديع هستند که نياز به ترجمه ندارند و مي توانند در بازارهاي جهاني و حراجي هاي دنيا حضور داشته باشند و تاثيرات فرهنگي بگذارد و نيز کمک به اقتصاد هنر از لحاظ فروش کنند.
وي گفت: آثار نياز به چاپ کتاب و ارسال براي معرفي دارند و تبليغات همه هزينه بر است، با اين بودجه بخش کمي از اين آرزوها و آمال ها محقق مي شود.
مديرکل مرکز هنرهاي تجسمي با اشاره به ارسال آثار به موزه آلمان و ايتاليا و لغو آن گفت: به دليل اينکه در اوايل دولت اين تصميم گرفته شد و اين آثار بايد در موزه ها به نمايش در مي آمد و موزه ها سه سال طول مي کشد تا زماني را اعلام کنند و در مدتي در انتظار بوديم، اين نمايشگاه به اواخر دولت موکول شد همچنين بحث تغيير دولت و انتخابات را پيش رو داريم که نظر دست اندرکاران بر اين بود که اين موضوع به زمان بهتري موکول شود.
وي گفت: همچنين وزير خارجه آلمان که تضمين آثار را داده بود، تغيير کرد و ايران نيز در اين مدت با تغيير وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي روبرو بود. اين شرايط نمايش آثار در موزه آلمان و ايتاليا را به تعويق انداخت.
ملانوروزي با اشاره به ترغيب و تشويق مخاطبان براي خريد آثار هنرمندان گفت: بخش خصوصي بهتر از دولت راجع به اين موضوعات کار مي کند چون سرمايه گذاري مي کند اما بخش دولتي فقط مي تواند حمايت کند.
وي افزود: بخشي از کار ما اين است تا آثار هنري با هر بودجه اي در دسترس علاقه مندان قرار گيرد و به بسياري از انجمن ها و گالري ها کمک کرده تا آثاري از هنرمندان را در مواقعي از سال نمايش دهند و با قيمت ارزان به فروش برسانند.
ملانوروزي گفت: گاهي اين آثار زير 500 هزار تومان يا يک ميليون است تا کمک به فرهنگ سازي خريد آثار ايراني شود و مردم با هر بودجه اي از تمام طبقات بتوانند اثر هنري خريد کنند.
مصاحبه: صديقه بهارلو * انتشار: اميد غياثوند