با پايانيافتن فرآيند مستندنگاري و مرمت تابلوي نفيس نقاشي رنگ و روغن دوره قاجار با موضوع «فرخ خان غفاري»، منسوب به صنيعالملک از نقاشان پرآوازه تاريخ معاصر ايران، تصوير و آگاهيهاي تاريخي- هنري اين اثر برجسته ۱۵۰ ساله در وبسايت کتابخانه و موزه ملي ملک به نمايش درآمد.
به گزارش گالري آنلاين به نقل از روابط عمومي موسسه کتابخانه و موزه ملي ملک،اين تابلوي ارزشمند يکي از آثار اهدايي بانو هايده غفاري به شمار ميآيد که در سال 1393 خورشيدي به موزه ملک اهدا شده است. اين تابلوي نقاشي در اندازههاي 2 متر و 20 سانتيمتر (درازا) در يک متر و 60 سانتيمتر (پهنا) کشيده شده است.
سفير فوقالعاده قاجار در دربار ناپلئون سوم
ميرزا فرخ خان غفاري، نامبُردار به امينالدوله و سپس امينالملک، پسر ميرزا محمدمهدي غفاري کاشي، از رجال پرآوازه حکومتي در نيمه نخست حکمراني دودمان قاجار بر ايران به شمار ميآيد. وي در جواني به دربار فتحعلي شاه وارد شد و در سال ۱۲۳۹ قمري به رتبه سرهنگي رسيد. او سپس در جايگاه صندوقداري در دربار محمدشاه قاجار، سپس حکمراني اصفهان، گيلان و کاشان در دورههاي گوناگون به حضور خود در منصبهاي دولتي ادامه داد. فرخ خان غفاري اما در دوره ناصرالدين شاه، به برههاي تازه از حضور سياسي خود وارد شد. وي که لقب امينالملک را در سال 1272 قمري از شاه گرفته بود، براي امضاي معاهده پاريس به عنوان سفير فوقالعاده به دربار ناپلئون سوم رفت و سه سال بعد به ايران بازگشت. وي پس از بازگشت، مدتي وزير دربار ناصري بود و زماني نيز به حکومت خوانسار و نطنز رسيد.
باززندهسازي يک تابلوي ارزشمند تاريخي
کارشناسان مرمت و مستندنگاري اين گنجينه در يک برهه زماني يک ساله همه مرحلههاي مرمت و مستندنگاري اين اثر را انجام دادهاند. پاکسازي و تميزکاري، استحکامبخشي و بازسازي رنگي، با هدف نمايش و نگهداري اثر در شرايط بهينه، بخشي مهم از فعاليتهاي کارشناسي در اين فرآيند بوده و دو اصل حفاظتي- مرمتيِ «باززندهسازي اثر» و «نگهداري از تاريخِ گذشته بر آن» در همه مرحلههاي کار در نظر گرفته شده است. عکاسي مادون قرمز از اين تابلوي نفيس نقاشي با هدف جستوجوي رقم احتمالي هنرمند، تشخيص بخشهاي افزوده يا تغييرهاي متاخر در اثرو همچنين با کاربردهاي آسيبشناسي، بخشي ديگر از فعاليتهاي حفاظتي، مرمتي و مستندنگاري بر آن بوده است. در مرحلههاي استحکامبخشي و موزونسازي نيز افزون بر رعايت اصل يکسانيِ مواد بهرهگرفتهشده جديد با مواد قديم، در طرح نقاشي هيچگونه دخل و تصرف صورت نگرفته، همه مرحلههاي پروژه مرمت اين اثر با مطالعه کامل بر مواد و شيوههاي مورد استفاده در هر بخش انجام شده است. عکاسي صنعتي از تابلوي نقاشي «فرخ خان امينالدوله غفاري»، منسوب به صنيعالملک، پس از پايان فرآيند مرمت در آتليه عکاسي صنعتي کتابخانه و موزه ملي ملک انجام شده و اکنون تصوير همراه با اطلاعات و مستندات تاريخي اثر در بانک اطلاعات اشياي موسسه کتابخانه و موزه ملي ملک به ثبت رسيده است. دوستداران حوزه فرهنگ و هنر ايراني- اسلامي، اکنون تصويرها و آگاهيهاي تاريخي- هنري را در وبسايت اين گنجينه به نشاني malekmuseum.org (بخش «مجموعهها» ذيل مجموعه «نقاشي و طراحي») ميتوانند به تماشا بنشينند. جز اين اثر فاخر، يک نگاره سياهقلم و يک قطعه عکس تاريخي ديگر از فرخ خان غفاري در کتابخانه و موزه ملي ملک وجود دارد.
حاج حسين آقا ملک، بازرگان و زميندار بزرگ تاريخ معاصر ايران کتابخانه و موزه ملي ملک را بنيان گذارده و به سال 1316 خورشيدي بر آستان قدس رضوي وقف کرده است. گروهي از مجموعهداران و صاحبان آثار تاريخي- فرهنگي هر ساله با آگاهي از شيوههاي نگهداري و مجموعهسازي در اين گنجينه، آثار و اشياي شخصي و خانوادگي خود را به اين موقوفه اهدا ميکنند.
