نگاهي به بلندمرتبه سازي در ايران عصر مدرن

ساختمان پلاسکو يکي از نمادهاي مدرنيسم و تجددخواهي تهران از فهرست مونومان هاي شهري ايران خارج شد.

ساختمان پلاسکو که در کنار ساختمان آلومينيوم از اولين بلندمرتبه‌هاي تهران شمرده مي‌شود، پنجشنبه 30 به دنبال آتش‌سوزي گسترده فروريخت. اين مرکز خريد که از يک ساختمان ۱۷ طبقه تشکيل شده بود در سال 1341 به بهره برداري رسيد.

پلاسکو در حقيقت بعد از ساختمان  10 طبقه‌اي که مهندس هوشنگ خانشقاقي در سال‌هاي 30-1328 در جوار باغ سپهسالار ساخت، دومين ساختمان بلندمرتبه تهران بود. در برخي از منابع خبري به اشتباه نام مهندس خانشقاقي به عنوان معمار پلاسکو آمده اما در خصوص هويت معمار اين بنا شبهه‌هايي وجود دارد و گروهي سازنده آن را فردي آلماني و گروهي ديگر فردي کليمي مي‌دانند.

اين ساختمان توسط حبيب‌الله القانيان ساخته شد که سازنده و مالک ساختمان مرتفع ساختمان آلومينيوم نيز بود.

بلندمرتبه سازي در ايران که از سال 1330 با ساختمان 10 طبقه واقع در خيابان جمهوري اسلامي اثر هوشنگ خانشقاقي آغاز شد با ساختمان 16 طبقه تجاري "پلاسکو" (41-1339) و 19 طبقه "بانک کار" (47-1344) اثر فرمانفرمائيان (که تا سال 1350 بلندمرتبه‌ترين ساختمان تهران بود) ادامه يافت.

در دهۀ 1350 در تهران و شهرستان‌ها بلندمرتبه سازي اوج مي‌گيرد. مجموعه سه بلوک برج اسکان در 28 طبقه (56-1352)، برج‌هاي سه‌گانه "آ اس پ" در 26 طبقه، پارک دوپرنس (57-1353) در 25 طبقه، برج‌هاي "ونک پارک" در 20 طبقه و بالاخره برج جديد تهران در 54 طبقه در جنوب مجموعه سه بلوک برج‌هاي "آ اس پ" بخش مهمي از بلندمرتبه سازي (برج سازي) در تهران است.

دوسال بعد ساختمان تجاري 13 طبقه آلومينيوم نيز با اسکلت فلزي در خيابان جمهوري با سرمايه القانيان ساخته شد که داراي دو دستگاه آسانسور نيز بود . از جمله ساختمان‌هاي شاخص بلند در تهران در سال‌هاي دهه 40 ساختمان بانک کار در خيابان حافظ بود که آقاي عبدالعزيز فرمانفرمائيان آن را طراحي کرده بود .

فروريختن ساختمان پلاسکو به عنوان يک مونومان شاخص شهري در حالي که تعدادي از ماموران ايمني و آتش نشاني، همچنين تعدادي از شهروندان تهران در آن حضور داشتند مرثيه‌اي براي اين بنا و قربانيان حادثه است.

منبع:هنرآنلاين

پیمایش به بالا