به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايلنا، از ابتداي سال ۹۵ با اعلام خبر واگذاري موزه هنرهاي معاصر به بنياد رودکي تا امروز که مسئله ارسال آثار همچنان در هالهاي از ابهام قرار دارد، موزه هنرهاي معاصر تهران به محلي پرچالش براي هنرمندان تجسمي تبديل و باعث شده ديگر اتفاقات اين مکان؛ تحتالشعاع خبرهاي اخير قرار بگيرند.
در سال ۱۳۵۶ که اساسنامه موزه هنرهاي معاصر تدوين شد؛ قرار بود چهرههايي از هنرمندان هم در جمع هيات امناي موزه حضور داشته و با انتخاب مدير موزه؛ بر عملکرد آن نظارت داشته باشند. اين مسئله بعد از انقلاب به کلي به فراموشي سپرده شد و از آن پس؛ موزه به يکي از واحدهاي معاونت امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تبديل و کاهش منزلت پيدا کرد و تصميم بر آن شد که رئيس آن نيز توسط همين معاونت تعيين شود.
آيدين آغداشلو درباره حضور يک شورايي متشکل از هنرمندان انجمنهاي تجسمي، هنرمندان مستقل، گالريداران درکنار اعضاي دولتي هيات امناي موزه هنرهاي معاصر و دلايل اجرايي نشدن اين طرح به خبرنگار ايلنا گفت: موزه هنرهاي معاصر و برخي از موزههاي کشور هيات امنا داشتند که بعدها به فراموشي سپرده شد. البته هنوز هم اين روال در بعضي از موزهها دنبال ميشود. درواقع رسيدن به چنين ترکيبي از هيات امنا؛ آن را از حالت رسمي دولتي خارج و مردميتر ميکرد و اين از سياستهاي موزه هنرهاي معاصر هم بود که عملي نشد.
اگر موزه هنرهاي معاصر هيات امنا داشت بسياري از جنجالهاي اخير به وجود نميآمد
او با بيان اين مطلب که هيات امناي موزه هنرهاي معاصر بايد از افرادي بيطرف تشکيل شود، گفت: اگر هيات امنايي در موزه وجود داشت قطعا بسياري از جنجالهاي اخير و غيرضروري حتي در همين اواخر به وجود نميآمد. البته اين مسئله در اساسنامه موزه هنرهاي معاصر در بدو تاسيس پيشبيني شده بود و هيات امنا نيز تا مدتي فعال بود.
ساختار موزههاي ما بر مبناي انتصاب است؛ انتخاب در آن نقشي ندارد
اين هنرمند در ادامه گفت: امروز نيز ساختار موزههاي ما بر مبناي انتصاب است که انتخاب در آن هيچ نقشي ندارد. در اين حالت؛ طبيعتا رئيس موزه؛ حکم خود را از مسئول بالاتر و درنهايت از وزير گرفته و بنابراين اداره موزهها در ايران بر مبناي زيرساختهاي وزارتي شکل ميگيرد.
رويارويي تمام قد اهالي هنر با دستگاه دولت
اين هنرمند تصريح کرد: اگر به اين موضوع توجه ميشد که اهالي فرهنگ از طريق شورا يا هيات امنا در تصميمگيريهاي عمده اين حوزه خود را محق ميدانند؛ ديگر مشکلاتي از اين دست ايجاد نميشد. درحاليکه امروز مسائل مربوط به موزه به رويارويي تمام قد اهالي هنر با دستگاه دولت منجر شده است و اين اصلا موضوع مفيدي نيست. البته اتفاقاتي که در حال حاضر در جامعه تجسمي وجود دارد؛ جديد نيستند. در گذشته نيز در زمان برگزاري بيينال نقاشي؛ مانند هر بيينال ديگري؛ اين اتفاق با مشارکت و تعامل با انجمنهاي صنفي هنري انجام ميشد اما در يک دوره؛ روياروييها چنان بالا گرفت که امر بيينال از بين رفت.
رويارويي هنرمندان و موزه نه مصلحت است نه به نفع جامعه هنري
آغداشلو خاطرنشان کرد: رويارويي هنرمندان با مسئولان موزه نه به مصلحت و به نفع جامعهي هنر و فرهنگ کشور نيست اما متاسفانه بناي اين رويارويي گذاشته شده و همچنان ادامه دارد.
هنرمندان فقط با بيانيه مشکلات خود را مطرح ميکنند
وي افزود: در گذشته با مذاکراتي که با هنرمندان صورت ميگرفت؛ اين مسائل مطرح و برطرف شد اما امروز هنرمندان فقط با اعلامهاي بيانيهاي مشکلات و مسائل خود را مطرح ميکنند و البته اين حق آنهاست که در اين باره اظهار نظر کنند.
همه اختيارات دست ارشاد است
او با تاکيد براينکه در ساختار اوليه موزه هنرهاي معاصر مبناي رسمي اين بود که هيات امنا؛ رئيس موزه را انتخاب کند، اظهار کرد: سالهاست که اين ترکيب از ياد رفته و مغفول مانده و در ترکيب جديد همه اختيارات در دست وزارت ارشاد است و رييس موزه نيز بخشي از اين ساختار کلي است. همانطور که در ديگر بخشهاي دولتي کارگزاران دولت کمتر به مردم يا اصناف پاسخگو هستند در موزه نيز همان حکم و قانون اجرا ميشود.
باوجود هيات امنا بار بزرگي از دوش دولت برداشته ميشود
اين هنرمند با بيان اينکه امروز به دليل عدم استفاده از نظرات کارشناسان و هنرمندان رويارويي موزه و هنرمندان به بهانههاي مختلفي انجام ميشود، گفت: موضوع ارسال آثار موزه به اروپا که امروز به يک معضل بين هنرمندان و کارگزاران موزه تبديل شده؛ در گذشته نيز صورت ميگرفت و ما آن روزها و در جريان پروژه «هفت هزار سال هنر ايران»؛ بيش از ۲۰۰ اثر در زمينههاي مختلف هنري به خارج از کشور ارسال کرديم که ارزش آن اشياء به مراتب بيشتر از آثاري است که امروز قرار است به آلمان و ايتاليا ارسال شود.
براي کمتر شدن رويارويي بين هنرمندان و دولت موزهها بايد هياتامنا داشته باشند
او تاکيد کرد: قطعا امروز براي کمتر شدن رويارويي بين هنرمندان؛ بايد شورا يا هياتامنايي براي موزه انتخاب شود که نمايندگاني از انجمن هنرمندان نقاش، هنرمندان مستقل و چند نفر از طرف دولت در آن حضور داشته باشند تا با هم تعامل کنند. به اين صورت بار بسيار بزرگي از دوش دولت برداشته ميشود و اين به نفع جامعه هنري است.
در گذشته تنش نبود امروز هر بهانهاي جرقهايست براي شعلهور شدن
اين هنرمند با اشاره به اينکه در طول ده سال گذشته موزه با همين روش اداره شده، اضافه کرد: در دولت گذشته اگر قرار بود اثري به خارج از کشور ارسال شود از کسي پرسش نميشد و هر تصميمي که ميخواستند گرفته ميشد اما ميزان اين تنش در اين دوره بيشتر شده و هر بهانهاي جرقهايست براي شعلهور شدن آن. چراکه هنرمندان بهعنوان کارشناس اين حوزه؛ ميخواهند نظراتشان مورد توجه و استفاده قرار گيرد.
هيات امنا بايد بتواند پرسشگر و پاسخگو باشد
آغداشلو تاکيد کرد: اگر قرار هم است شورايي تشکيل شود بايد به صورتي باشد که نظرات و مشاورههاي آن مورد استفاده قرار بگيرد نه اينکه عدهاي را دورهم جمع کنند و از آنها نظرخواهي شود اما در پايان هر کاري که خواستند بدون درنظرگرفتن نظرات آن شورا انجام دهند. پس مهمترين موضوع اين است که اگر شورايي تشکيل ميشود حق راي داشته باشد و بتواند پرسشگر و پاسخگو باشد.
دولت و نمايندههايش خودشان ميبرند و ميدوزند و قدرت را بين خودشان تقسيم ميکنند
او با بيان اينکه دولت هيات امنا را رقيب خود ميداند، گفت: متاسفانه دستگاه دولتي هيات امنا را رقيب مزاحمي براي تصميمگيريهاي خود ميداند و در بعضي مواقع نيز تصور ميشود هيات امنا از چم و خمهاي اداري اطلاعي ندارد. در اين صورت چارهاي جز اين نيست که دولت و نمايندههايش خودشان ببرند و بدوزند و پاسخگوي افکار عمومي و هنرمندان نباشند و قدرت تصميمگيري را بين خودشان تقسيم کنند.
هيات امنا نبايد چرخ پنجم درشکه باشد
او اظهار کرد: ما هميشه عادت داريم کساني که موافقمان نيستند را به عنوان چرخ پنجم درشکه درنظر بگيريم يعني حضور دارند اما هيچ دخالتي در اصل ندارند درحاليکه اگر قرار است هيات امنايي باشد بايد سالم بوده و رسميت داشته باشد و از طرف همه گروههاي هنري مورد تاييد قرار گيرد. در اين صورت هر تصميمي بگيرد بايد آن تصميم عملي شود.
آغداشلو با بيان اينکه مسئله هيات امنا يا شورا نبايد براي کارگزاران دولتي موزه ناگوار باشد، گفت: موزههاي بزرگ دنيا مانند متروپليتن، آرميتاژ، لوور و … به وسيله هيات امنا اداره ميشوند و اين مسئله اصلا عجيب و غريب نيست و اگر غير از اين باشد؛ بايد تعجب کرد.
تصميم مضحک رئيس موزه گلستان براي ساخت مجسمههاي مومي از ناصرالدينشاه و کمالالملک
او با بيان اينکه سالهاست به موزه گلستان نرفته است، تاکيد کرد: حضور هيات امنا در موزهها بسيار ضروريست چراکه عدم حضور آنها باعث ميشود کمکم شاهد اتفاقات ناخوشايندي براي موزههايمان باشيم. مانند همان اتفاقي که امروز براي موزه گلستان افتاده است که به دليل اعمال سليقه شخصي يا بهتر بگويم با بدسليقگي، رييس موزه تصميم ميگيرد مجسمههاي مومي از ناصرالدينشاه و کمالالملک ساخته شود و در تالار برليان قرار گيرد. اين بسيار مضحک است. اين مسئله نه تنها ميراثفرهنگي و هنر ما را زيرسوال ميبرد بلکه نشان ميدهد ما چه اندازه به سليقههاي شخصي اجازه ميدهيم در امور موزهها دخيل باشند.
نمايش اثر بدل و تقلبي واقعا جاي تاسف دارد
اين هنرمند افزود: ممکن است موزهاي نخواهد اثري را به نمايش بگذارد اما اينکه اثر بدل و تقلبي را در معرض نمايش قرار دهند؛ واقعا جاي تاسف دارد. قطعا اگر هيات امنا باشد؛ اين تصميمها مورد جرح و تعديل قرار ميگيرند.