«به جا آوردن مراسم و مناسک حج»، يکي از آثار به نمايش درآمده در موزهي ملي ايران است که در قالب تکبرگي مصور از يک نسخهي خطي است که در تالار صفوي بخش دوران اسلامي اين موزه به نمايش درآمده است.
به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، نگارههاي اين اثرِ باقي مانده از اواخر قرن نهم قمري که به شماره شناسايي ۴۶۱۴ در موزه ملي ايران نگهداري ميشود، شباهت زيادي به نگارگريهاي مکتب هرات دارد و فضاي به تصوير کشيده شده شامل مسجدالحرام، کعبه، حجر اسماعيل، چاه زمزم، بازار و بيرون شهر مکه است. در مرکز نگارهنيز فضاي دروني مسجد الحرام که کعبه در متن آن قرار دارد، مشاهده ميشود.
روي کعبه را پرده سياه رنگ کتيبهداري پوشانده است و کتيبهاي که بالاي پرده کعبه را زينت داده و شامل قسمتي از آيه ۲۵۵ سوره بقره و با عبارت «الله لا اله [ الا] هو الحيُّ القَيُّوم» است.
همچنين اطراف کعبه افرادي با لباس احرام مشغول به جا آوردن مراسم هستند و در سمت چپ تصوير نيز چاه زمزم قرار دارد که دو نفر مشغول برداشتن آب از آن هستند. در قسمت بالاي تصوير و بيرون از مسجدالحرام، فضاي بازار شهر مکه به تصوير در آمده است و در گوشه چپ تصوير مراسم قرباني کردن به نمايش در آمده است.
براساس اين گزارش؛ از ويژگيهاي شاخص اين مينياتورها در دورهي صفوي، کاربرد نوشتار کلام الهي و اذکار و ادعيه است. حضور مستقيم آيات در نگارههاي مکتب هرات در سطح گستردهاي رايج بوده، اما در مکاتب پس از هرات مانند تبريز، قزوين و مشهد اين نکته به ندرت مشاهده ميشود، اما آن در مکتب اصفهان تقريباً و به صورت کلي از بين ميرود.
