سالی پرنوسان که در نهایت به سمت تثبیت، ظهور مجموعهداران جدید و جغرافیاهای تازه حرکت کرد و نشانههایی از یک بهبود محتاطانه را پیشِرو گذاشت
به گزارش گالری آنلاین، برای بسیاری از فعالان صنعت هنر، سال ۲۰۲۵ سالی دشوار بود؛ سالی که با موجی از تعطیلی گالریها و نتایج نامطلوب حراجها در سهماهههای نخست همراه شد. فشارهای ژئوپلیتیک و اقتصادی، از جمله تعرفههای جدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، به این تلاطمها دامن زد. روند آزاد جابهجایی کالا که طی دو دهه گذشته به رونق هنر معاصر کمک کرده بود، کند شد و بازار را تحت فشار قرار داد.
با این حال، این تمام ماجرا نبود. بازار هنر همچنان در حال بازآفرینی خود است. همکاریها و ادغامها افزایش یافته و امکانهای تازهای در جغرافیاهایی مانند خاورمیانه پدیدار شده است. در پاییز، نشانههای روشنی از بازگشت اعتماد دیده شد؛ Frieze London و Art Basel Paris برخلاف انتظار پررونق بودند و حراجهای قدرتمند ماه نوامبر در نیویورک، با مجموع فروش بیش از ۲ میلیارد دلار، امید تازهای ایجاد کردند. این فضا به Art Basel Miami Beach نیز سرایت کرد، جایی که فروشهای چندمیلیوندلاری دوباره بازگشتند.
در ادامه، به پنج روایت کلیدی سال نگاه میکنیم:
رکوردهای حراج و مجموعههای شاخص
پرتره «الیزابت لدرر» (۱۹۱۴–۱۹۱۶) اثر Gustav Klimt در ماه نوامبر در مقر جدید حراجی Sotheby’s در ساختمان بروئر، به قیمت ۲۳۶.۴ میلیون دلار فروخته شد؛ رکوردی برای هر اثر مدرن و دومین اثر گرانقیمت تاریخ حراج. این نتیجه، همراه با کل فروشهای نوامبر نیویورک، اعتماد ازدسترفته بازار را تا حدی بازگرداند؛ بهویژه بهدلیل حجم بالای آثار درجهیک از مجموعههای تکمالک. این اثر از املاک لئونارد لادر، میلیاردر صنعت لوازم آرایشی، عرضه شده بود و همان مجموعه در فروش شبانه به ۵۲۷.۵ میلیون دلار رسید.
Gustav Klimt, Bildnis Elisabeth Lederer (Portrait of Elisabeth Lederer), 1914-1916. Courtesy of Sotheby’s.
همچنین مجموعهای از آثار سوررئالیستی با عنوان «پیکره بدیع»، که گفته میشود از مجموعه نِسوهی ارتگون، تهیهکننده موسیقی، و همسرش سلما بوده، در نوامبر فروخته شد. در رأس آنها خودنگاره خیرهکننده Frida Kahlo با عنوان El sueño (La cama) (۱۹۴۰) قرار داشت که با ۵۴.۷ میلیون دلار، رکورد تازهای برای اثر یک هنرمند زن ثبت کرد. البته همه آثار موفق نبودند؛ برآوردهای محتاطانه و تضمینهای شخص ثالث، نقش تعیینکنندهای در موفقیت حراجها داشتند.
Frida Kahlo, El sueño (La cama), 1940. Courtesy of Sotheby’s.
تعطیلی گالریها (و البته چند افتتاح جدید)
فراتر از تیترهای حراج، افزایش سرسامآور هزینهها و فروشهای کند باعث تعطیلی چندین گالری شد. در ژوئیه، تیم بلوم، بنیانگذار گالری بلوم در لسآنجلس، اعلام کرد که این گالری ۳۰ساله را «بهتدریج خاتمه» میدهد تا به مدلی انعطافپذیرتر گذار کند. آدام لیندمن، مجموعهدار و گالریدار، گالری Venus Over Manhattan را پس از ۱۳ سال بست و گالری Clearing هر دو فضای نیویورک و لسآنجلس خود را تعطیل کرد. گالری Kasmin پس از ۳۵ سال بسته شد، هرچند مدیران آن بلافاصله با نام Olney Gleason فعالیت تازهای آغاز کردند. Tilton Gallery نیویورک پس از چهار دهه تعطیل شد و Perrotin و Pace در اکتبر از بستن شعب هنگکنگ خود خبر دادند. در لندن، Project Native Informant نیز پس از ۱۲ سال به دلیل «محیطی بهشدت بیثبات و ناپایدار» فعالیتش را متوقف کرد.
در ماه گذشته، استیون فریدمن اعلام کرد که فضای نیویورک خود را در اوایل ۲۰۲۶ میبندد، هرچند گالری لندن پابرجا میماند. Sperone Westwater، یکی از نهادهای قدیمی نیویورک، نیز در پایان امسال تعطیل میشود.
با این حال، برخی گالریها خلاف این جریان حرکت کردند. Perrotin در مارس در لندن افتتاح شد؛ Thaddaeus Ropac در سپتامبر گالری میلان را گشود؛ Waddington Custot قرار است اوایل سال آینده در پاریس افتتاح شود و Hauser & Wirth از خرید یک پالازو در سیسیل خبر داد. در لندن نیز چندین توسعه رخ داد و در آمریکا، Kiang Malingue در نیویورک افتتاح شد و Jack Shainman فضای بزرگتری در تریبکا راهاندازی کرد. استوارت شِیو، بنیانگذار Modern Art، گفت بازار هنر «شکننده نیست، بلکه چیزی است که باید مسیرش را بلد بود».
Gerhard Richter’s Abstrakte Bild (1987), presented by Hauser & Wirth at Art Basel Paris 2025.
ادغام و همکاری
برخی گالریها به دنبال قدرت در همافزاییاند. اندکی پس از تعطیلی شعبه هنگکنگ Pace، مدیرعامل آن از همکاری با امانوئل دی دونا و دیوید شرایدر برای راهاندازی Pace Di Donna Schrader Galleries خبر داد؛ تمرکزشان بازار ثانویه است. ادغام دیگری نیز با تشکیل گروه مشاورهای New Perspectives Art Partners رخ داد؛ مجموعهای از مشاوران باتجربه که این تغییر را «تغییر پارادایم» صنعت هنر توصیف کردند.
View of Di Donna’s booth at Art Basel Paris 2025.
رونق خلیج فارس
شورای همکاری خلیج فارس در سال ۲۰۲۵ به کانون توجه بدل شد. امارات، عربستان و قطر بهعنوان فرصتهای بزرگ رشد دیده شدند. Sotheby’s سال را با فروشهایی در منطقه آغاز و پایان داد؛ از نخستین حراج در عربستان تا «هفته مجموعهداران» در ابوظبی. همچنین شرکتهای بزرگ آرتفر از راهاندازی رویدادهای جدید خبر دادند؛ از جمله Art Basel Qatar که در فوریه ۲۰۲۶ با ۸۷ گالری در چندین مکان دوحه آغاز میشود. در اکتبر نیز اعلام شد که Abu Dhabi Art به Frieze Abu Dhabi تبدیل خواهد شد. هرچند سرمایه و اشتیاق فراوان است، اما مسیر بلوغ بازارهای داخلی هنوز در حال شکلگیری است.
M7 in Doha, Qatar, where the inaugural edition of Art Basel Qatar will be hosted in February 2026.
نسل جدید مجموعهداران و گسترش «کراسکالکتینگ»
یکی از چالشهای اصلی بازار، تغییر شدید سلیقه نسلهاست. در حالیکه نسلهای قدیمیتر به آثار امپرسیونیستی و مدرن گرایش داشتند، برای نسل Z و میلنیالها «لوکس» جذابیت ویژهای دارد. در همین راستا، حراجهایی با ترکیب فرهنگ عامه، مد، اشیای کلکسیونی و حتی اسکلت دایناسور برگزار شد. در Art Basel Miami Beach نیز بخش دیجیتال Zero 10 با آثار Beeple توجه گستردهای جلب کرد.
Beeple Studios’ ‘Regular Animals’ series, presented in the Zero 10 sector of Art Basel Miami Beach 2025.
در پایان سال، Sotheby’s و Christie’s از نتایج مالی مثبت خبر دادند؛ نشانهای از آنکه تنوعبخشی جغرافیایی و میانرشتهای میتواند مؤثر باشد. اینکه هنر دیجیتال، کتانی یا دایناسورها سرمایههای جدید فناوری را جذب کنند یا نه، هنوز در حال آزمون است. اما بازار هنر که ذاتاً چرخهای است، بهنظر میرسد سال ۲۰۲۵ را در دامنههای آغازین یک منحنی صعودی به پایان میبرد.