سال ۲۰۱۸ ميلادي نيز همچون سال گذشته با اتفاقاتي مهم در عرصه باستانشناسي و همچنين اکتشافاتي بزرگ در محوطههاي تاريخي همراه بود.
به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، کشف قديميترين نقاشي انساني در غاري در جنوب شهر کيپتاون در آفريقاي جنوبي را از مهمترين يافتههاي باستانشناسي سال ۲۰۱۸ ميتوان دانست. اين نقاشي که شامل سه خط قرمز که با توسط شش خط جدا هاشور زده شده است، حدود ۷۳ هزار سال پيش به صورت آگاهانه بر روي پوسته سيليکايي بر روي بدنه يک غار کشيده شده و داراي قدمت به مراتب بيشتري از ديگر يافتههايي مشابه در آفريقا، اروپا و جنوب شرق آسياست که قدمت آنها حداقل به ۳۰ هزار سال پيش بازميگردد.
* قديميترين کشتي غرقشده که قدمت آن به ۲۴۰۰ سال پيش بازميگردد توسط باستانشناسان در درياي سياه و در نزديکي سواحل بلژيک کشف شد. اين کشتي يکي از ۶۰ لاشه کشتي کشف شده در اعماق درياي سياه است که در راستاي اجراي پروژه باستان شناسي اين دريا شناسايي شدهاند. گفته ميشود. اين کشتي غرق شده تجاري که عنوان قديمي ترين کشتي جهان را يدک مي کشد. گفته ميشود ۴۰۰ سال قبل از ميلاد مسيح، درياي سياه يکي از راه آبهاي پررونق تجاري و از مستعمرات کشور يونان بوده است. محققان پس از کشف قطعه کوچکي از کشتي در عمق ۲۰۰۰ متري درياي سياه که به کربن تبديل شده بود، بقيه بخش هاي آن را شناسايي کردند. در چنين عمقي ميزان اکسيژن اندک است و امکان حفظ ساختار يک جسم براي هزاران سال وجود دارد.
* به لطف جديدترين فناوريها در عرصه باستانشناسي فضايي و تصويربرداري هوايي، باستانشناسان موفق به يافتن خطوط جديد و اسرارآميز نازکا و پاراکاس در کشور پرو شدند. برخي از اين خطوط کشف شده که هنوز علت دقيق کشيده شدن آنها مشخص نيست به فرهنگ نازکاها بازميگردد، با اين وجود محققان معتقدند قدمت بسياري از اين خطوط به سال ۵۰۰ قبل از ميلاد تا ۲۰۰ پس از ميلاد بازميگردد. اين خطوط کشف شده که برخي از آنها به شکل حيوانات از جمله ميمون و پليکان هستند به خوبي با استفاده از تصاوير هوايي قابل تشخيص هستند، با اين وجود برخي از اين خطوط بر اثر گذشت زمان تا حدود زيادي محو شدهاند.
* محققان دانشگاه توبينگن آلمان در جريان کاوشهاي باستانشناسي خود يک ماسک طلايي متعلق به جسد موميايي يک کشيش را در سقاره، محوطه بزرگ و باستاني براي به خاک سپاري مردگان در مصر باستان کشف کردند. اين ماسک متعلق به دودمان بيستوششم، واپسين دودمان بومي مصر باستان است که به دست هخامنشيان در ۵۲۵ پيش از ميلاد بود فتح شد. باستانشناسان در گورستان باستاني سقاره مصر که عمق برخي از گورهاي آن به ۳۰ متر ميرسد، يک سازه مستطيلي ساخته شده از خشت و بلوکهاي آهکي غيرمعمول نيز کشف کردهاند که گفته ميشود کارگاه موميايي کردن اجساد بوده است.
* کشف مجموعهاي از گورهاي رنگشده در در سکونتگاه باستاني کوماي ايتاليا نيز يکي از ديگر از يافتههاي باستانشناسي جذاب سال ۲۰۱۸ ميلادي است.اين آرامگاههاي دفن اجساد از سنگهاي آتشفشاني خاص منطقه کوماي ساخته شدهند و داراي يک در ورودي نيز هستند. اين آرامگاهها در قرن ۱۹ ميلادي مورد غارت قرار گرفته اند اما باستانشناسان با استفاده از بقاياي به جامانده قدمت آنها را به قرن دوم پيش از ميلاد مرتبط ميدانند و نوع طراحي و رنگآميزي اين گورها نيز نشان از جايگاه بالاي اجتماعي دفنشدگان درون آن دارد.
* در يک محموطه باستانشناسي در شمال شرقي کشور اردن نيز بقاياي يک نان کشف شد که بيش از ۱۴ هزار سال پيش توسط گروهي از بوميان در آن محل پخته شده است. اين يکي از شواهد مستقيمي است که تاکنون درباره پخت نان يافت شده است و تاريخ تخميني ظهور کشاورزي را حداقل ۴ هزار سال پيش به عقب برگرداند. يافتهها حاکي از آن است که پخت نان از غلات، بوميان را به کشت غلات تشويق کرده که در نهايت به انقلاب کشاورزي در دوره نوسنگي انجاميد.
* زلزله مهيب ۷.۱ ريشتري در مکزيک بهرغم خساراتي که به بارآورد منجر به کشف معبد تلالوک (خداي باران)، زير هرم تئوپانزالکو در شهر کورناواک مکزيک شد. اين اکشتفاف در حالي روي داد که باستان شناسان مشغول بررسي راداري هرم براي برآورد خسارتهاي وارد شده به آن بر اثر وقوع زلزله بودند. تخمين زده ميشود اين معبد کشفشده متعلق به ۱۱۵۰ تا ۱۲۰۰ پس از ميلاد باشد و احتمالا به تمدن «Tlahuica» تعلق دارد.
* يکي از دردناکترين اکتشافهاي باستانشناسي سال جاري در شهر پمپئي روي داد؛ جايي که باستانشناسان بقاياي انساني فردي را يافتند که در حال فرار از آتشفشان وزوو در شهر پمپئي بوده است اما به وسيله سنگي بزرگ که روي سرش افتاده جان باخته است. در ابتدا گمان ميشد مردم شهر پمپئ به خاطر گازهاي سمي حاصل از آتشفشان کشته شدهاند اما پژوهشهاي ديگر نشان داد آنها به خاطر حرارت بالا جان باختهاند. برخي ديگر نيز بر پايه نامههايي که ۲۵ سال پس از اين ماجرا نوشته شده، به اين نتيجه رسيدند که مردم به خاطر استشمام خاکسترهاي آتشفشان خفه شدهاند. اين شهر پس از آتشفشان، زير چهار تا شش متر خاک و خاکستر به مدت ۱۵۰۰ سال مدفون شد و به صورت کاملاً اتفاقي در سال ۱۵۹۹ ميلادي کشف شد. اين شهر تاريخي که جزو ميراث جهاني يونسکو محسوب ميشود با بيش از دو ميليون و پانصد هزار بازديد کننده در سال يکي از جاذبههاي مهم ايتاليا بهشمار ميآيد.
* محققان دانشگاه توبينگن آلمان با ترجمه نوشتههاي آشوري روي الواح تاريخي به زبان ميخي از رازي سر به مهر در تاريخ پرده پرداشتند که بر اساس آن منطقه باستکي در منطقه کردستان عراق در واقع همان شهر سلطنتي ماردامان است. نام شهر باستاني مارادمان بينالنهرين در متون کهن موجود است اما باستانشناسان از محل دقيق آن باخبر نبودند. اين شهر در سالهاي ۲۲۰۰ ات ۱۲۰۰ سال قبل از ميلاد وجود داشته و در برهههايي از تاريخ به عنوان پايتخت استاني چندين بار مورد حمله و غارت قرار گرفته است.
* باستانشنايان ايراني نيز يک دندان متعلق به کودک نئاندرتال را براي نخستينبار در پناهگاه صخرهاي "باوه يوان" در استان کرمانشاه کشف کردند. اين نخستين بار است که بقاياي يک انسان نئاندرتال به صورت قطعي در ايران کشف ميشود. اين دندان شيري متعلق به کودکي شش ساله است که به همراه دستافزارهاي سنگي مربوط به دوره پارينه سنگي مياني در کاوشهاي علمي بهدست آمده است و بر اساس آزمايشهاي سنسنجيِ مطلقِ راديو کربن ۱۴، داراي سني بين ۴۲ تا ۴۵ هزار سال است، بنابراين نئاندرتال کشف شده متعلق به جوامع نئاندرتال نزديک به عصر حاضر محسوب ميشود. دندان کشف شده از پناهگاه صخرهاي باوه يوان، از جمله دندانهاي نادر شيري کودک نئادرتال است که به شکل علمي در جهان ثبت شده است.
ترجمه: حسين شايسته