مجيد ملانوروزي در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به بازديد خود از بخش هنر ايران در پنجاه و ششمين بي ينال ونيز که ۱۶ ارديبهشت افتتاح شد، بيان کرد: در اين بي ينال چند نقد بزرگ بر ما وارد شد که يکي از آنها حضور بخش خصوصي بود در حالي که بايد گفت نقش و حضور بخش خصوصي در حوزه تجسمي بسيار اساسي است و حدود ۸۰ درصد از فعاليت هاي تجسمي در اين بخش انجام مي گيرد و نمي توان اين بخش را کنار گذاشت.
وي ادامه داد: امروزه در حوزه فرهنگ و هنر کمتر ديده مي شود که بخش خصوصي ورود نکند و از فيلم يا کتابي حمايت نکرده باشد. اگر اين بخش در چارچوب سياست‌هاي کلي باشد، خيلي خوب است بنابراين ما انتقادها به اين بخش را نمي پذيريم و به دنبال فرصت هايي هستيم که بتوانيم بخش خصوصي را در حوزه هنرهاي تجسمي تقويت کنيم.
مدير موزه هنرهاي معاصر درباره کيوريتورهايي (نمايشگاه گردان) که غرفه ايران را در بي‌ينال ونيز اداره مي کردند، گفت: کيوريتورهاي خارجي ممکن است بخشي از هنر ما را نشناسد اما بخشي از مخاطباني را که مي خواهند هنر ما را ببينند و همچنين رسانه ها را به خوبي مي شناسند. به هر حال بايد در نظر گرفت که اين آثار در يک عرصه بين المللي به نمايش گذاشته مي شود و مخاطب‌شناسي اهميت بسياري براي ما دارد. بعضي به انتخاب هنرمندان در اين بي نال نقد داشتند اما فکر مي کنم هر کسي مي توانست در اين حوزه انتخابي قرار بگيرد و اينها انتخاب هاي کيوريتورها و مجموعه دارهايي بودند که بي ينال را حمايت مي کردند و ما بايد به نظر آنها احترام مي گذاشتيم. در واقع وقتي شما کيوريتوري را انتخاب مي کنيد بايد به نظرش احترام بگذاريد.
نگاه ها در بي ينال ونيز به ايران معطوف شد
ملانوروزي به اهميت انتخاب غرفه در بي ينال اشاره و عنوان کرد: مساله مهم و حرفه اي براي حضور در بي ينال ونيز اين است که مجموعه کارهايي که انتخاب مي شود، براي خود غرفه ساخته شود. حتي اجاره کردن فضا در بي ينال ونيز چندان حرفه اي نيست زيرا يا بايد از دو سال قبل فضايي را اجاره کرد و يا بايد بتوان فضايي را براي اين منظور خريد تا هنرمند بتواند از دو سال قبل کار را براي همان فضا چيدمان کرده و بسازد. در بي ينال آثار چيدماني موفق‌تر هستند و اين نقد بر ما وارد است که سه ماه قبل از شروع بي ينال، فضا را در اختيار گرفتيم. به همين دليل بعضي از آثار براي آن فضا ساخته نشده بود، چراکه هنرمند در آنجا کار نکرده بود.
وي درباره حضور هنرمندان در غرفه ايران عنوان کرد: بخش «بازي بزرگ» انتخابي از کارهاي مختلف بود که در آن ۴۰ هنرمند داخلي و خارجي با موضوع حضور بيگانگان در منطقه شرکت کردند. با اين حال به نظر من تعداد هنرمندان مي توانست کمتر باشد، اما اثرگذاري کارها بيشتر شود چراکه بي ينال هر چه از شکل نمايشگاهي خارج شود و به اجرا و پرفرمنس هنري درآيد، بهتر است.
ملانوروزي درباره موفقيت هاي حضور ايران در بي ينال ونيز اظهار کرد: با همه اينها ايران غرفه بزرگي در ونيز داشت و حضور بسياري از هنرمندان مطرح خاورميانه و همسايگان ما که با ما مشترکات فرهنگي داشته و در مجموعه ما حضور داشتند، باعث شد که نگاه ها به ايران معطوف شود. ما بازديدهاي بسياري را از غرفه ايران داشتيم. همه کساني که با هنر ايران سر و کار داشتند، اعم از روساي موزه ها، مجموعه‌دارها، گالري دارها و… به غرفه آمدند و اتفاقي که مي خواستيم رخ داد و غرفه ايران ديده شد. بسياري از اين افراد بيان مي کردند که براي اولين بار است که از غرفه ايران بازديد مي کنند و اين به جهت اسم بزرگاني بود که در اين غرفه حضور داشتند.
کشاندن افراد و رسانه ها به غرفه هاي گوناگون به تبليغات بستگي دارد
مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد با تاکيد بر لزوم حضور کم تعداد آثار ولي تاثيرگذار در بي ينال ونيز عنوان کرد: به نظرم هنرمندان در بي ينال ونيز بايد بتوانند با اثر کمتر اما تاثيرگذار در لحظه اول بازديدکننده را غافل‌گير کنند. من بسياري از موزه داران دنيا را ديده ام که به دنبال هنرمندان آثار چيدماني بودند تا از آنها بخواهند که آثارشان را با فضاي مورد نظر آنها در کشورهاي خود منطبق کنند. حتي يکي از مجموعه‌دارهاي بزرگ دنيا که پيش از اين اثري را از خانم بيتا فياضي در غرفه ايران ديده بود، به دنبال چنين آثاري بود.
ملانوروزي درباره دستاوردهاي حضور ايران در ونيز تصريح کرد: حضور ايران در اين فضاي بين المللي با هنرمنداني بزرگ و با گرايش هاي گوناگون بسيار قابل توجه بود، اما يکي از مسائل مهم در ونيز مبحث تبليغات است. کشورهاي همسايه روي هنر سرمايه گذاري زيادي کرده بودند. امسال آذربايجان حدود ۱۰ ميليون دلار براي تبليغات محيطي هزينه کرده بود در حالي که ما حتي يک ريال هم براي اين منظور در نظر نگرفته بوديم. آنها تبليغات زيادي را روي کشتي ها و ساختمان ها زده بودند و همچنين جشن ها و لابي هايي را براي مطبوعات و افراد تاثيرگذار هنر معاصر جهان برگزار کردند. در حالي که ما چندان نينديشيده ايم که آيا نمايش هنر انقلاب و يا هنر آوانگارد يا سنتي ما فقط در موزه ها کفايت مي کند و يا بايد از رسانه ها و افراد تاثيرگذار هم دعوت کرد.
مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد افزود: ما فعلا بيشتر امکان حضور آثار خود را در ونيز بررسي مي کنيم. در حاليکه بايد بتوانيم اهداف خود را در هر گالري، رويداد و آرت‌فري که هنرمندان ما حضور دارند دنبال کنيم. مخصوصا در کشوري مثل ونيز که همه به نوعي سرگرم تفريح هستند، کشاندن افراد و رسانه ها به غرفه هاي گوناگون به تبليغات بستگي دارد که ما چندان در اين حوزه ها سرمايه گذاري نکرده ايم و بايد با بخش هاي مهمي که مي تواند هنرهاي تجسمي ما را در موزه ها، رويدادهاي بزرگ دنيا، رسانه و… معرفي کند، بيشتر لابي کنيم.
هنرمندان ما از بسياري از هنرمندان جهان جلوتر هم هستند
وي ادامه داد: دستاورد ما در اين رويداد حضور هنر ايران در عرصه بين الملل بود چراکه هنرمندان ما نسبت به هنرمندان دنيا مخصوصا همسايگان چيزي کم ندارند و در نقاطي بسيار جلوتر هم هستند با اين حال ارايه اين آثار و جذب مخاطبان به امکاناتي نيازمند است. کسانيکه که با هنر ايران آشنا بودند از غرفه ما بازديد مي کردند، اما ما به فضاهاي جديد هم نيازمنديم و در شرايطي هستيم که بايد آنهايي را هم که با هنرمان آشنايي ندارند در جريان قرار دهيم. اين مساله به فضايي نياز دارد که بايد به آن فکر کنيم تا هم مخاطب بيشتري جذب کنيم و هم هنرمندان ما با توجه به آن فضا کار خود را ارائه دهند.
ملانوروزي با مقايسه آثار ايران نسبت به جهان در بي ينال ونيز عنوان کرد: حضور هنرمندان ايراني با اين وسعت مکاني و اين تعداد از هنرمندان، ايده هاي گوناگون و گرايش هاي مختلف هنري بضاعت هنر ايران بود و حتما تاثير بسياري خواهد داشت. با توجه به فضاي ساير آثار جهان، کار ايران از قابليت لازم برخوردار بود، اما حتما به تبليغات بيشتري براي معرفي نياز دارد. بايد وقت و سرمايه بيشتري بگذاريم و سياست گذاري ها را هم دقيق تر کنيم.
مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد با اشاره به حضور شتاب‌زده ايران در ونيز يادآور شد: ما امسال به طور شتاب‌زده‌اي وارد شديم چون بخش خصوصي ثبت‌نام کرده بود و خود ما قصد ورود نداشتيم و اصلا مکاني در اختيارمان نبود اما اگر فرصت بيشتري در اختيار داشتيم، حتما بهتر مي توان درباره انتخاب هنرمندان، فضاسازي، چيدمان آثار و… فکر کرد.
بي ينال ها بايد محلي باشند تا همه، هنر ايران را ببينند
وي اضافه کرد: قصد ما اين است که امسال زودتر شروع کنيم. صحبت هايي هم با آقاي جنتي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي داشته ايم تا بتوانيم فضايي را بخريم چراکه به نظرم در يک رويداد حرفه اي بايد به شکلي حرفه اي وارد شد.
ملانوروزي ادامه داد: بايد بتوانيم با تبليغات حرفه اي، مخاطبان و افراد تاثيرگذار را جذب کنيم. بي ينال ها بايد محلي باشند تا همه، هنر ايران را ببينند و حتي به ايران بيايند و به تماشاي گالري ها بروند و ما بتوانيم هنر خود را در يک فضاي جهاني و با افق گشوده تري در دنيا ارايه کنيم.
مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد با اشاره به بحث فروش، مارکتينگ و حضور هنر ايران در موزه هاي جهان اعلام کرد: ما کمتر هنرمندي داريم که آثارش در موزه هاي مطرح دنيا حضور داشته باشد. در حالي که با پيشينه صد ساله‌اي که ما داريم بايد هنرمنداني داشته باشيم که آثارشان در همه موزه هاي مطرح وجود داشته باشد. گالري هاي ما تاکنون فعاليت چنداني در عرصه هاي جهاني نداشته اند تا بتوانند هنرمندانمان را معرفي کنند و ما اميدواريم که بتوانيم بسترش را در اين چهار سال مهيا کنيم تا بخش خصوصي، دولت، نهادهاي عمومي و… بتوانند هنر ايران را وارد فضاي جهاني کنند.
ملانوروزي در پايان گفت: اين مساله هم از جهت معنويت و گفتمان هنري لازم است و هم از حيث مالي به ما کمک مي کند تا آثار هنرمندانمان به فروش برود. اگر چيدمان ما به صورت حرفه اي در بي ينال اتفاق بيفتد در درازمدت تاثير خود را مي گذارد. بحث فروش در خود بي ينال مطرح نيست اما بسياري از مديران موزه ها هنرمنداني را گزينش کرده و از آنها براي ارايه کارها دعوت مي کنند.