باستان‌شناسان ايراني و ايتاليايي در سيزدهمين فصل کاوش در محوطه باستاني تل آجري در مرودشت استان فارس، ديوار شرقي دروازه پارسه تخت‌جمشيد را کشف کردند.
به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، سيزدهمين فصل کاوش‌هاي باستان‌شناسي «دروازه پرديس پارسه تخت جمشيد» در محوطه باستاني تل آجري در مرودشت استان فارس، به سرپرستي عليرضا عسکري چاوردي از دانشگاه شيراز و پي‌ير فرانچسکو کاليري از دانشگاه بولونياي ايتاليا به صورت مشترک و با همکاري اداره کل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع‌دستي استان فارس، پايگاه ميراث جهاني تخت جمشيد، پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري و معاونت ميراث فرهنگي وزارت ميراث‌فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي در حال انجام است.
عليرضا عسکري چاوردي ـ سرپرست اين هيأت باستان‌شناسي ـ مهمترين دستاورد پژوهشي اين فصل از کاوش‌هاي باستان‌شناسي، را کشف کامل ديواره شرقي دروازه پارسه تخت جمشيد و شناسايي پلان کامل بناي دروازه اعلام کرد.
او گفت: ديوار شرقي اين دروازه به طول ۴۰ متر و پهناي ۱۰ متر سرتاسر از آجر و خشت و هسته اين ديوارِ سترگ به ضخامت پنج متر از خشت خام و از هر طرف نماي داخلي و بيروني به پهناي ۲.۵ متر با آجر بنا شده است.
اين باستان‌شناس، استفاده گسترده از ملات قير را از جالب‌ترين فنون به‌کاررفته در ساخت ديواره بزرگ دروازه پارسه تخت جمشيد دانست و افزود: ملات به‌کار رفته در بين رَج‌هاي آجري سرتاسر پهنه اين ديوار، از نوعي ملات قير است که در دوره هخامنشي به صورت گسترده استفاده شده و به نظر مي‌رسد از قير بيشتر به عنوان ملات ساختماني براي ساخت بنا استفاده شده است.
سرپرست هيأت باستان‌شناسي تل آجري، از جالب توجه‌ترين کشفيات اخير در اين محوطه باستاني را نمايان شدن سرتاسر ديواره شرقي دروازه با آجرهاي لعابدار رنگين اعلام کرد.
به گفته عسکري چاوردي، کشف پنل‌هاي رنگين لعابدار از رديف حيوانات اسطوره‌اي، گل‌هاي هشت‌پر و آجرهاي لعابدار سفيد، زرد، آبي و سبزرنگ نشان مي‌دهد که اين دروازه در دوران شکوه خود، يکي از مشهورترين دروازه‌هاي جهان باستان بوده است.
بنابر گزارش پژوهشگاه ميراث فرهنگي و گردشگري، محوطه باستاني معروف به تَل آجري در فاصله سه کيلومتري شمال غربي تخت جمشيد در محل معروف به باغ فيروزي قرار دارد. ابعاد اين محوطه ۳۰ در ۴۰ متر است. تپه‌اي باستاني به ارتفاع سه‌متر از سطح زمين‌هاي اطراف در حريم درجه ۱ تخت جمشيد واقع شده است. اين محوطه باستاني در تاريخ ۱۷/۳/ ۱۳۸۵ با شماره ۱۵۵۳۰ در فهرست ميراث ملي کشور ثبت شده است.
دروازه شهر پارسه، ساختماني با جهت شمال غربي- جنوب شرقي است، اما حدود ۲۰ درجه از محور شرقي ـ غربي انحراف دارد. اين بنا ابعادي برابر با ۰۶/۲۹ متر (شمال شرق- جنوب غرب) ×۰۷/۳۹ متر (شمال غرب- جنوب شرق) داشته و از ديوار ستبري به عرض ۴۷/۱۰ متر تشکيل شده که فضايي داخلي به ابعاد ۰۰/۸ متر عرض و ۳۳/۱۴ متر طول را احاطه مي‌کند. مسير دسترسي به اين اتاق از طريق دو راهرو به عرض ۶۳/۴ و طول ۲۴/۱۲ امکان‌پذير بوده است.
با کشف کتيبه‌هاي ميخي بابلي و ايلامي (عيلامي) و با توجه به کارکرد بنا مشخص شد که اين بنا يک دروازه يادماني از آغاز دوره هخامنشي بوده است.
اين دروازه باشکوه، در مقياس وسيع‌تري طرح دروازه معروف ايشتار (حدود ۵۸۰ پيش از ميلاد) را تکرار مي‌کند که پيش از ساخت تختگاه تخت جمشيد در دوره يکي از دو پادشاه نخستين پارسيان بنا شده است. احتمالا، هدف از ساخت اين دروازه براي نشان دادن فتح شهر بابل در سال ۵۳۹ پيش از ميلاد در دوره کوروش بزرگ بوده است. اين بنا به طور کامل از آجر و خشت ساخته شده است. نماي سرتاسر ديوارها با آجرهاي لعابدار تزئين شده است. تزئين بخش پايين ديوارها داراي نقوش هندسي و گل است. آجرهاي لعابدار متعدد مکشوفه از آوارهاي بنا نشان مي‌دهد سرتاسر سطوح ديوارها با نقوش حيوانات اسطوره‌اي گاو نر و حيوان ترکيبي «موشخوشو» تزئين شده بود.
اين بناي تاريخي امکان دسترسي به يک باغ سلطنتي (پرديس) را فراهم مي‌کرد که شامل يک کاخ بزرگ بود و اکنون ويرانه‌هاي آن در محوطه فيروزي ۵ موجود است. اين دروازه يادماني در دوره هخامنشي متروک شد، سپس بر اثر زمين لرزه‌اي بزرگ، تخريب شد و در دوره‌هاي بعد ديوارهاي آن به غارت رفت.
پارسه شکوهمندترين شهر ايران باستان داراي دروازه‌اي زيبا هم‌طراز با دروازه بابل بوده است. اين دروازه در کهن‌ترين بخش شهر در فاصله سه کيلومتري غرب کاخ‌هاي تخت جمشيد واقع است. کيفيت ساخت هنري، حجم، ابعاد فني و روش ساخت بنا برابر با دروازه ايشتار بابل، فاخر است. اين دروازه در مسير کاخ‌ها و بناهاي سلطنتي بخش کهن شهر در همان آغاز عصر هخامنشي بنا شد.