نقش اسطوره‌ها در زندگي امروز چقدر است؟

�ابوالقاسم اسماعيل‌پور مي‌گويد: يکي از فايده‌هاي اسطوره اين است که ويژگي‌هاي اعتقادي،‌ رفتاري و فکري و حتي خودشناسي را مي‌توانيم از آن‌ها دريافت کنيم. اگر ما اين ويژگي‌ها را نشناسيم نمي‌توانيم تحليل روان‌کاوانه‌اي از خود داشته باشيم و به همين خاطر است که به غرب روي مي‌آوريم.

اين اسطوره‌پژوه در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا‌، درباره نقش اسطوره در زندگي انسان امروز گفت: مسلما امروز اسطوره در زندگي انسان مدرن نقش بسيار فعالي دارد اما نه از نظر اعتقادي بلکه از نظر تاثيراتي که در ادبيات و هنر برجاي گذاشته است.

�

اسماعيل‌پور گفت: اکثر قدماي ما از اسطوره بهره برده‌اند. نمونه آن اسطوره سيمرغ است که پرنده‌اي اساطيري است و شيخ عطار از آن شاهکار آفريده است. همچنين �عقل سرخ� سهروردي بر مبناي اسطوره بنا شده است و بخش اول �شاهنامه� فردوسي کاملا اساطيري است. انسان امروز نيز ممکن است مثل انسان دوهزار سال قبل اسطوره‌محور نباشد چون امروز محور چيز ديگري است و ما الان در عصر دين زندگي مي‌کنيم نه اسطوره. اما آثار اسطوره در نقاشي‌، شعر و ادبيات امروز ما تاثير داشته است. البته ما در ايران سابقه اسطوره‌شناسي ديرينه‌اي نداريم در صورتي که در کشورهاي اروپايي از جمله آلمان اسطوره‌شناسي سابقه 200 ساله دارد. ولي در اين‌جا تازه حرکت‌هايي آغاز شده است.

اين استاد دانشگاه اضافه کرد: اسطوره در بخشي از فرهنگ عامه و سنت‌هاي اصيل و ديني و ملي ما تاثير داشته و اثر خود را بر روي ادبيات و فرهنگ ما گذاشته است. امروز هم اسطوره مي‌تواند بر خلق ادبيات و هنر نقش داشته باشد و براي فرهنگ و ادبيات و هنر آثار پرباري داشته باشد.

او افزود: اگر نويسندگان و فيلمسازان ما امروز از ادبيات کهن و اسطوره‌اي گذشته استفاده کنند، مسلما آثارشان مخاطب جهاني پيدا خواهد کرد. در حالي که متاسفانه الان سعي مي‌شود از مضامين غربي مثل پست‌مدرنيسم استفاده شود در حالي که اگر به گذشته برگرديم و مثل عطار از اسطوره‌هايمان بهره ببريم، مي‌توانيم هزاران آثار ادبي و هنري خلق کنيم.

اسماعيل‌پور اظهار کرد: با اين تفسير اسطوره هنوز در زندگي هنري و ادبي ما زنده است و بايد در مدارس تدريس شود و دانش‌آموزان بايد با آن آشنا شوند. يکي از دلايلي که الان نوجوانان ما زئوس، تروا و … را که از اساطير يوناني هستند مي‌شناسند، ولي ميترا‌، خداي باران يا ايزد مهر‌ را که از اساطير ايراني هستند نمي‌شناسند به خاطر اين است که ما در زمينه اسطوره کارهاي کمي انجام داده‌ايم و بايد آن‌ها را زنده کنيم.

اين نويسنده در ادامه گفت: يکي از فايده‌هاي اسطوره اين است که ويژگي‌هاي اعتقادي،‌ رفتاري و فکري و حتي خودشناسي را مي‌توانيم از آن دريافت کنيم. اگر ما اين ويژگي‌ها را نشناسيم نمي‌توانيم تحليل روان‌کاوانه‌اي از خود داشته باشيم و به همين خاطر است که به غرب روي مي‌آوريم. در آثار ادبي و هنري ما از اسطوره‌هاي ايراني استفاده‌هاي محدودي شده است‌، اما در 10 سال اخير کمي به اين موضوع توجه شده، که محدود است. مثلا محمد محمدعلي کارهايي در اين زمينه در نوشته‌هايش انجام داده است.

او اظهار کرد: علم اسطوره‌شناسي جوان است و در حال حاضر در ايران زمزمه‌هايي براي استفاده از آن به وجود آمده است و برخي از شاعران به اين حوزه علاقه پيدا کرد‌ه‌اند.

پیمایش به بالا