يکصد و شصت و چهارمين گفتمان هنر و معماري به رمزگشايي چگونگي تدارکات فني و ساخت بناي آپادانا اختصاص دارد.
واژه آپادانا (اَپَدانَه) چهار بار در سنگ نبشته هاي هخامنشيان متأخر به چشم مي خورد. در اين نبشته ها، اپدانه به معني احتمالي "کاخ ستون دار" آمده است. امکان دارد که واژه ايوان فارسي با واژه آپادانا در پيوند باشد. أَپَدانا در سرياني به معني کاخ نيز در پيوند با آپادانا مطرح است.
آپادانا نخستين بناي ايراني است که داراي سنگ بنا است. آگاهي داريوش در چال کردن لوح هاي زرين و سيمين (سنگ بنا) در آپادانا، شاهدي بر آگاهي و هوشياري اين مرد بزرگ تاريخ ايران در فرمانروائي است که در همه رفتارهاي داريوش به چشم مي خورد. داريوش در اين لوح ها به مرزهاي کشورش و هم پشتي اهورا مزدا اشاره کرده و از شواهد و سکه هائي که همراه با اين لوح به وديعه نهاده شده است، مي توان تاريخ سنگ بناي آپادانا را مشخص نمود. ساخت آپادانا که پس از داريوش در دوران خشايارشا به پايان مي رسد، قريب به ۳۰سال به طول انجاميده است.
در ميان همه بناها و تاسيسات تخت جمشيد، آپادانا را مي توان يکي از شاخص ترين آنها عنوان نمود. در حقيقت بناي آپادانا تسجيل حکومت و نمايش يک رويداد استثنائي و تکرار نشدني است. پلکان هاي اين بنا از تبلور ويژه اي برخوردار است. صف بندي در حجاري ها هدفمند است. گارد سلطنتي، نجبا و نگهبانان، سازمان دهندگان و مجريان اوامر حکومتي، و در پيش روي شاه، نمايندگان خلق هاي مختلف تشکيل دهنده شاهنشاهي تراشيده شده اند. داريوش به هنگام طرح آپادانا، به معناي واقعي کلمه، تصوير يک بناي حاکميتي را در ذهن خود داشته است. با احتمال قوي، نگاره هاي آپادانا (با ۸۱۱ نگاره انسان و بيشماري نقش ديگر) را در پيوند با جشن نوروز ايرانيان دانسته اند. سه ايوان مشابه، جوانب تالار آپادانا را در ميان گرفته اند و چهار برج گوشه هاي آپادانا، دو جناح اين ايوان ها را تشکيل مي دهند. سقف هر ايوان بر فراز ۱۲ ستون رنگي در دو رديف استوار بوده است. ستون ها در امتداد ستون هاي تالار اصلي قرار دارد. از ۳۶ ستون تالار اصلي فقط ۳ ستون بر جاي مانده است. ارتفاع هر ستون آپادانا با پايه و سر ستون و ستونپايه نزديک به ۲۰ متر است. يکي از جالب ترين نکات آثار هنري تخت جمشيد و به ويژه آپادانا، نشانه ها يا به عبارتي امضاهاي هنرمندان و يا گروه هاي هنري است که پس از پايان کار ايشان در زمينه اثر، نقر شده است. وجود اين نشانه هاي در نوع خود بي نظير، ضمن اينکه هنرمندان تک تک نگاره ها را شناسانده و طبقه بندي آنها را ممکن مي سازد و امکان تخمين طول مدت کار را فراهم مي آورد، حکايت از نظم و علاقمندي آگاهانه هخامنشيان با آثار هنري و هنرمندان دارد.
در يکصد و شصت و چهارمين گفتمان هنر و معماري که به رمزگشايي چگونگي تدارکات فني و ساخت بناي آپادانا اختصاص دارد شهرناز جودت، فرخ باور، فاضل گنجي و مهرداد عزيزخاني به ايراد سخن خواهند پرداخت.
اين برنامه که با نمايش فيلم و پرسش و پاسخ همراه است، ساعت ۱۶ چهارشنبه ۳ تيرماه در باغ‌موزه قصر به نشاني خيابان شريعتي، خيابان مطهري شرقي برگزار مي‌شود.
منبع : هنرآنلاين