عليرضا سميع‌آذر با اشاره به آنچه تحت عنوان �خيانت امين‌اموال در خارج کردن و فروش چند اثر از دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد� مطرح شده، درباره‌ي ضوابط خروج يک اثر هنري از موزه يا دفتر هنرهاي تجسمي، توضيح داد: امين‌اموال اجازه خارج کردن هيچ شي‌اي را از مجموعه ندارد. نه فقط در موزه‌ها، بلکه در هيچ مکان دولتي ديگري نيز جمع‌دار اموال اجازه ندارد که شي‌اي را از مجموعه خارج کند. او فقط مسؤول تحويل دادن آثار و سررسيد کردن اموال است. دادن اجازه خروج يک اثر برعهده‌ي مقام مسؤول مجموعه است و در مرکز هنرهاي تجسمي نيز بدون اجازه مدير آنجا جمع‌دار انبار نمي‌تواند شي‌اي را مجموعه خارج کند و صد درصد به امضاي رئيس يا جانشين او نياز است.
من از طريق اخبار از جريان خارج شدن چند اثر از انبار دفتر هنرهاي تجسمي مطلع شدم. گويا يکي از کساني که در جريان فروش يکي از اين آثار بوده، به حافظه‌اش مراجعه کرده و متوجه شده که يک اثر از اين مجموعه را در کاتالوگ رسمي ديده است. به اين ترتيب آثار دوباره به مجموعه بازگردانده شدند.
براي من هم اين اتفاق خيلي عجيب بود. حتي ممکن است جمع‌دار انبار به بهانه‌هايي مانند تعويض قاب اثر بخواهد آن را از مجموعه خارج کند، اما حراست اجازه ندارد که بدون تأييد مسؤول مربوطه، اجازه‌ي خروج اثر را به او بدهد.
عقل حکم مي‌کند مسؤولان اين اتفاقات را از طريق رسانه‌ها به اطلاع مردم برسانند، تا به‌محض اين‌که يک نفر خواست اثر را بفروشد يا بخرد، از آن مطلع شوند و روند خريد و فروش را متوقف کنند. احتمالا مسؤولان مطمئن بوده‌اند که سر و ته قضيه هم مي‌آيد و اين تاکتيک را به کار گرفته‌اند که پس از بازگشت آثار، اين جريان را اعلام و نمايشگاهي از آثار برپا کنند. فکر نمي‌کنم کسي در اصل بودن آثار اين نمايشگاه، شکي داشته باشد، چون اگر آثاري که برگردانده شده‌اند، اصل نباشند، خيلي زود صداي آن درمي‌آيد. البته يک امين‌اموال مي‌تواند در هر مرکز و موسسه ديگري، آثار را به‌صورت پنهاني خارج کند، اما اين يک تلاش احمقانه است، چون خود او مسؤول آثار است و در نهايت، اين اتفاق روشن مي‌شود.
کاري که گفته مي‌شود در اين اتفاق، جمع‌دار اموال انجام داده، يک حماقت عجيب بوده است؛ کسي که مسؤوليت تحويل دادن آثار و سررسيد آن‌ها را برعهده دارد، بالاخره يک روز بايد جوابگو باشد و اين اتفاق دير يا زود روشن مي‌شد.
در مرکز هنرهاي تجسمي، آثار زيادي وارد و خارج مي‌شود، چون بسياري از اين آثار براي اين‌که مجوز خروج از کشور بگيرند، به مرکز آورده مي‌شوند و نامه‌اي از وزارت ارشاد مي‌گيرند تا براي گمرک ثابت شود که اين آثار جزو ميراث فرهنگي نيستند و به شخص آن‌ها تعلق دارد. لابه‌لاي اين همه تابلويي که مي‌آيند و مي‌روند، ممکن است تعدادي اثر از مجموعه دفتر هنرهاي تجسمي هم خارج شود.
وقتي يک اثر فروخته مي‌شود، خالق اثر از نظر حقوقي نمي‌تواند نسبت به رخ دادن چنين اتفاق‌هايي اعتراض کند. او فقط مي‌تواند با معرفي و انتشار اثر، حقوق معنوي آن را پيگيري کند. اين اتفاق بيشتر سرقت اموال دولتي محسوب مي‌شود تا سرقت اثر هنري، چون خيانت در امانت انجام شده است. خوشحالم که آثار دوباره بازگردانده شده‌اند و اميدوارم تجربه‌ي خوبي براي کساني باشد که مي‌خواهند اين کار را بکنند. � جامعه هنري بايد در رابطه با اين مسائل، بسيار هوشيار باشد تا در مبادله‌ي آثار هنري، شناسنامه روشني وجود داشته باشد. ممکن بود اين اتفاق براي يک مجموعه‌دار خصوصي بيفتد و آن‌قدر قدرت نداشته باشد که مثل دولت بتواند آثار را برگرداند. وظيفه جامعه هنري اين است که فضاي مبادلات هنري را سالم نگه دارند و تا وقتي از هويت و مالکيت يک اثر مطمئن نشده‌اند، آن را به مبادلات هنري وارد نکنند، وگرنه تأثيرات سوءفرهنگي خواهد داشت.
هفته گذشته مسؤولان مرکز هنرهاي تجسمي اعلام کردند: �نمايشگاهي چند روزه شامل 27 اثر هنري شامل دو اثر از بهمن محصص، دو اثر از رضا مافي، فريده لاشايي سه اثر، دو کار از حسين زنده‌رودي، 10 اثر از اردشير محصص که دو اثر از او روي ديوار رفته، دو اثر از پروانه اعتمادي، يک کار از مهدي ويشکايي و عليرضا اسپهبد و چهار اثر از ميرعبدالرضا دريابيگي به‌نمايش برگزار شده است.
آثار اين نمايشگاه متعلق به دفتر هنرهاي تجسمي است که چند ماه پيش به‌دليل خيانت در امانت امين‌اموال معاونت امور هنري از مجموعه خارج شده بود و با پيگيري دفتر هنرهاي تجسمي، معاونت امور هنري، مراجع ذي‌صلاح انتظامي و قضايي و مشارکت جمعي از مجموعه‌داران، هنرمندان و گالري‌داران، آثار يادشده به دفتر هنرهاي تجسمي بازگردانده شد.�
سپس مجيد ملانوروزي – مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد – اظهار کرد: با توجه به اين‌که اين آثار توسط امين‌اموال و کسي که مسؤول نگهداري و حفاظت از آن‌ها بوده، از مجموعه خارج شده، نمي‌توان گفت اين آثار به سرقت رفته‌اند. امين‌اموال، معتمد مجموعه بوده و کسي به اين موضوع شک نمي‌کرده که او، مسؤول خارج شدن آثار از انبار و فروش آن‌ها باشد.
در همين زمينه، غلام‌رضا نامي – هنرمند پيشکسوت نقاش و کارشناس آثار هنري – نيز که سابقه حضور در موزه هنرهاي معاصر را نيز دارد گفت: آنچه اهميت دارد، اين است که چگونه مي‌شود آثاري را که به مرکز هنرهاي تجسمي متعلق است، از اين مرکز بيرون برد و به فروش رساند؟ در سال‌هايي که من در موزه هنرهاي معاصر بودم، چنين کاري امکان‌پذير نبود و خارج کردن اثر بدون امضاي معاون يا رئيس مرکز هنرهاي تجسمي، امکان‌پذير نبود. همين موضوع، دليل اين اتفاق را شبهه‌برانگيز و عجيب کرده است. در آن زمان، امکان نداشت يک اثر بدون مجوز قانوني از موزه خارج شود و حراست سخت پيگير بود و کنترل مي‌کرد و کسي به هيچ‌وجه نمي‌توانست اثري را به راحتي بيرون ببرد. با اين حال ضوابطي وجود دارد که براساس آن‌ها مي‌توان با امضاي برخي مسؤولان، برگه‌ي خروج براي آثار گرفت.
منبع : ايسنا
اخبار مرتبط :
سرقت آثار هنري حماقتي عجيب بوده است؟
فرازهايى از اوج مدرنيسم ايرانى / آثار بازگردانده شده به مرکز تجسمي چه بودند؟