اين روزها دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد تعدادي از آثار مجموعه‌ي خود را در نگارخانه هنر ايران به نمايش گذاشته است. نمايشگاهي که با ديگر نمايشگاه‌هاي هنري، يک تفاوت اساسي دارد و آن، هدف برپايي آن است. اين آثار 15 سال بود که به‌عنوان بخشي از اموال اداره کل هنرهاي تجسمي در انبار نگهداري مي‌شدند تا اين‌که چندماه پيش، گويا �به‌خاطر خيانت در امانت امين‌اموال� از اين مجموعه خارج و برخي از آن‌ها فروخته شدند.
وقتي امانت‌دار خيانت مي‌کند
به گفته مسؤولان مرکز هنرهاي تجسمي، نمايشگاهي چند روزه از اين آثار برگزار شده تا کارشناسان به ديدن آثار بروند و شبهات به‌وجود آمده را برطرف کنند. اين 27 اثر شامل دو اثر از بهمن محصص، دو اثر از رضا مافي، سه اثر از فريده لاشايي، دو اثر از حسين زنده‌رودي، 10 اثر از اردشير محصص، دو اثر از پروانه اعتمادي، يک اثر از مهدي ويشکايي و عليرضا اسپهبد و چهار اثر از ميرعبدالرضا دريابيگي است.
طبق اعلام دفتر هنرهاي تجسمي، اين آثار با پيگيري معاونت امور هنري، مراجع ذي‌صلاح انتظامي و قضايي و مشارکت جمعي از مجموعه‌داران، هنرمندان و گالري‌داران، بازگردانده شده‌اند و اين مرکز براي اين‌که هنرمندان، کارشناسان و علاقه‌مندان، از بازگشت آثار به مجموعه و سالم بودن آن‌ها اطمينان حاصل کنند، آن‌ها را در قالب يک نمايشگاه در معرض نمايش گذاشته است.
به گفته‌ي مجيد ملانوروزي – مديرکل دفتر هنرهاي تجسمي وزارت ارشاد – همه‌ي آثاري که توسط امين‌اموال به فروش رفته بودند، بازگردانده شده‌اند و فرد خاطي به‌عنوان متخلف معرفي و از مجموعه اخراج شده است و اکنون روند پيگيري پرونده‌ي تخلف او طي مي‌شود.� با توجه به اين‌که اين آثار توسط امين‌اموال و کسي که مسؤول نگهداري و حفاظت از آن‌ها بوده، از مجموعه خارج شده، نمي‌توان گفت اين آثار به سرقت رفته‌اند. امين‌اموال، معتمد مجموعه بوده و کسي به اين موضوع شک نمي‌کرده که او، مسؤول خارج شدن آثار از انبار و فروش آن‌ها باشد.
البته اين جريان فاش نمي‌شد اگر يکي از خريداران اين آثار، درباره‌ي ارزش اثري که مي‌خواست بخرد، از دفتر هنرهاي تجسمي سوال نمي‌کرد. به اين ترتيب بود که مسؤولان به‌صورت اتفاقي از خروج و فروش يک مجموعه از آثار مطلع شدند.
اين دزدي شبهه‌برانگيز و عجيب است
غلام‌رضا نامي – هنرمند پيشکسوت نقاش و کارشناس آثار هنري – که سابقه حضور در موزه هنرهاي معاصر را نيز دارد درباره‌ي اين اتفاق اظهار کرد: آنچه اهميت دارد، اين است که چگونه مي‌شود آثاري را که به مرکز هنرهاي تجسمي متعلق است، از اين مرکز بيرون برد و به فروش رساند؟ در سال‌هايي که من در موزه هنرهاي معاصر بودم، چنين کاري امکان‌پذير نبود و خارج کردن اثر بدون امضاي معاون يا رئيس مرکز هنرهاي تجسمي، امکان‌پذير نبود. همين موضوع، دليل اين اتفاق را شبهه‌برانگيز و عجيب کرده است.
او تأکيد کرد: در آن زمان، امکان نداشت يک اثر بدون مجوز قانوني از موزه خارج شود و حراست سخت پيگير بود و کنترل مي‌کرد و کسي به هيچ‌وجه نمي‌توانست اثري را به راحتي بيرون ببرد. انتظامات و حراست، کنترل‌کننده اموال و جان کارمندان يک مجموعه هستند، با اين حال ضوابطي وجود دارد که براساس آن‌ها مي‌توان با امضاي برخي مسؤولان، برگه‌ي خروج براي آثار گرفت. به‌نظر مي‌رسد اکنون در اين روند، سهل‌انگاري‌هايي شده است. نزديک به سي‌وچند سال از راه‌اندازي مرکز هنرهاي تجسمي مي‌گذرد و تا کنون چنين اتفاقي نيفتاده بود. به نظر مي‌رسد سهل‌انگاري و آسان گرفتن باعث به‌وجود آمدن اين مشکل شده و مهم‌تر اين‌که کسي به‌عنوان امين‌اموال انتخاب شده که خودش در حفاظت از آثار خيانت کرده است.� وقتي شحنه دزد از آب درآيد، واي به حال بقيه؛ اينجا کسي که بايد جلوي دزدي را بگيرد، خودش مسبب همه‌ي اين اتفاق‌ها شده است.
خالق اثر در چه صورت مي‌تواند اعتراض کند؟
او همچنين به بازگشت آثار به مجموعه اشاره و اظهار کرد: گويا همه‌ي آثاري که از مجموعه خارج شده يا به فروش رفته بودند، بازگردانده شده‌اند. اگرچه اين اتفاق که آثار توسط امين‌اموال از موزه خارج شوند، خيلي عجيب بود، اما خوشحالم که آثار دوباره برگردانده شده‌اند. اگر مسؤولان مطلع نمي‌شدند و جلوي اين روند گرفته نمي‌شد، کار بيخ پيدا مي‌کرد و اين دزدي‌ها ادامه مي‌يافت. هنرمند وقتي کاري را مي‌فروشد، پس از آن مسؤول مسائل مالي و حقوقي آن نيست. او تنها مي‌تواند در صورت خدشه‌دار شدن، پاره شدن، سوختن يا صدمه ديدن آثار اعتراض کند. اگر يک اثر دزديده شود، تا زماني که از بين نرفته و آسيبي به آن نرسيده باشد، صاحب اثر حقي براي شکايت ندارد. يک نفر بايد جمع‌دار اموال باشد و يک نفر هم مسؤول آرشيو که اگر اثري قرار است خارج شود، اجازه‌اش را صادر کنند. آقاي ملانوروزي هم براي اين کار تلاش مي‌کند و اميدوارم ديگر شاهد چنين مشکلاتي نباشيم.
منبع :�ايسنا
اخبار مرتبط :
سرقت آثار هنري حماقتي عجيب بوده است؟
فرازهايى از اوج مدرنيسم ايرانى / آثار بازگردانده شده به مرکز تجسمي چه بودند؟