نقاشي که به چنگ نازي‌ها افتاد

وقتي کشوري براي جنگ آماده مي‌شود چه اتفاقي براي گنجينه فرهنگي يا آثار هنري آن رخ مي‌دهد؟ تابلو نقاشي «گلدان گل»‌ اثر «يان فن هايسوم» که يک نقاشي هلندي طبيعت بي‌جان است،‌ در طول جنگ جهاني دوم داخل يک صندوقچه چوبي بسته‌بندي و به حومه «توسکاني»‌ فرستاده شد، اما به دست يک سرباز آلماني افتاد و جهان تا ۷۵ سال اثري از آن نديد.

به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، در آغاز جنگ جهاني دوم،‌ مديران موزه‌ها و گالري‌هاي ايتاليا تصميم گرفتند که نقاشي‌ها و ساير گنجينه‌هاي هنري را بسته‌بندي کنند و به سلامت به مکان ديگري منتقل کنند. در زماني که ايتاليا آماده خسارات و تخريب‌هاي اجتناب‌ناپذير شده بود، مقام‌ها چندين کاميون از آثار هنري را به ويلاهاي اطراف فرستادند. اشيائي که همچون مجسمه‌ها غيرقابل جابه‌جايي بودند، درون برج‌هاي آجري محصور شدند تا از بمب‌ها و حملات هوايي در امان بمانند.

زماني که مسوولان در سال ۱۹۴۰ ميلادي «کاخ پيتي» در فلورانس را تخليه کردند،‌ نقاشي «گلدان گل»‌ اثر «يان فن هايسوم» يکي از آثار هنري بود که درون صندوقچه‌هاي چوبي به حومه شهر فرستاده شدند تا از آسيب در امان بمانند. زماني که نيروهاي آلمان روند عقب‌نشيني از ايتاليا را آغاز کرده بودند، اين صندوقچه‌ها را پيدا کردند و آن‌ها را با خود به سمت شمال و مرزهاي آلمان بردند. در جولاي سال ۱۹۴۴ ميلادي بود که يک سرباز آلماني جعبه چوبي «گلدان گل»‌ را باز کرد و آن را به عنوان هديه براي همسرش فرستاد. به اين ترتيب اين نقاشي تا ۷۵ سال از انظار عمومي دور نگه داشته شد.

در پايان جنگ جهاني دوم،‌ قطاري حامل آثار هنري با کمک نيروهاي متفقين به فلورانس بازگردانده شد. در ۲۱ جولاي سال ۱۹۴۵ ميلادي بود که مردم بازگشت اين صندوقچه‌ها را جشن گرفتند. اما زمان زيادي نگذشت که مقامات دريافتند که بسياري از آثار هنري از جمله «گلدان گل» اثر «يان فن هايسوم» هنوز پيدا نشده‌اند.

«يان فن هايسوم»‌ (۱۷۴۹-۱۶۸۲) يکي از ماهرترين هنرمندان هلندي هنر طبيعت بي‌جان در قرن هجدهم بود. «فن هايسوم‌» هنرمند پرکاري در «عصر طلايي هلند» بود و آثارش در آن زمان طرفداران زيادي داشت. او اغلب به فضاهاي پر از گل و گياه سفر مي‌کرد تا گل‌هاي نادر را تماشا و طراحي کند. او که در به تصوير کشيدن جزئيات استاد بود،‌ سوژه‌ها را با جزئيات زياد نقاشي مي‌کرد و براي بررسي سوژه‌ها از ذره‌بين استفاده مي‌کرد.

معمولا نقاشي‌هاي طبيعت بي‌جان،‌ معناي عميق‌تري را از طريق اشياء معمولي منتقل مي‌کنند. در نقاشي «گلدان گل»، گل‌هاي رز نمادي از عشق و رشد،‌ پروانه نمادي از فاني بودن زندگي،‌ سنجاقک نماد پليدي و آشيانه‌اي با تخم‌مرغ‌هايي درون آن نمادي از زندگي جديد هستند.

به گفته مدير گالري «اوفيتزي»، اين وظيفه اخلاقي آلمان بود که اين اثر هنري را به صاحبان حقيقي آن بازگرداند. اين نقاشي کوچک از سال ۱۸۲۴ ميلادي به عنوان بخشي از مجموعه «دوک لئوپولد دوم»‌ بر روي ديوار «کاخ پيتي»‌ آويزان شده بود. در ژانويه سال ۲۰۱۹، مدير اين گالري دادخواستي را تنظيم کرد. او خواستار بازگرداندن اين شاهکار هلندي توسط آلمان به «کاخ پيتي» شد که بخشي از گالري‌هاي «اوفيتزي»‌ است. اين مدير به عنوان بخشي از درخواست احساسي خود، عکس سياه و سفيدي از نقاشي را بر ديوار گالري نصب کرد و برچسب «ربوده‌شده» را به آن اضافه کرد.

در نهايت در ۱۹ جولاي سال ۲۰۱۹،‌ آلمان نقاشي «گلدان گل»‌ را پس از حدود يک قرن به مقام‌هاي ايتاليا پس داد. وزيران فرهنگ و ميراث و وزيران امور خارجه آلمان و ايتاليا در مراسم رونمايي از اين نقاشي حضور پيدا کردند.

پیمایش به بالا