آغاز کارگاه عمراني در بافت تاريخي شيراز باعث نگراني انجمن مرمتگران شد

انجمن صنفي مرمتگران آثار تاريخي و جمعي از دوستداران ميراث فرهنگي استان فارس از تجهيز کارگاه عمراني در بافت شيراز و احتمال آغاز ساخت مترو در اين محدوده تاريخي خبر دادند. اين درحالي‌ است که صدور مجوزها و چگونگي اجراي اين پروژه در محدوده‌اي که حدود چهار ماه از ثبت ملي آن مي‌گذرد و لايه‌هاي باستان‌شناسي اين شهر هنوز کشف ‌نشده، زير سوال برده شده است.

به گزارش گالري آنلاين به نقل از ايسنا، انجمن صنفي مرمتگران آثار تاريخي و جمعي از دوستداران ميراث فرهنگي استان فارس در نتيجه بررسي‌هايشان به ايسنا اطلاع دادند که در بافت تاريخي شيراز کارگاه عمراني تجهيز شده و فعاليت‌ها براي ساخت مترو از چهارراه زند به سمت دروازه شاهزاده قاسم آغاز شده است. البته اين کارگاه فعلا تجهيز شده و مته‌هاي مخصوص مترو منتقل شده است. به همين خاطر درباره تخريب بخشي از بافت تاريخي و ثبت‌شده شيراز، درحالي‌که هنوز لايه‌هاي باستان‌شناسي اين شهر کاوش نشده، نگراني‌ها تشديد شده است.

اين انجمن همچنين يادآور شد که «بافت تاريخي شيراز، حاصل تفکر و عمل چندهزارساله بشريت بوده است، از زماني که هنوز شهر استخر برپا بود و رونق داشت، تا بعد از خرابي شهر استخر و رونق بي‌سابقه شهر شيراز. بر همين اساس ما لايه‌هاي باستان‌شناسي متعدد را در دل بافت تاريخي داريم، که گواه و شاهد اين تفکرها و فرهنگ‌هاست. سازه‌هاي ديگري مانند قنات‌ها، که شريان و جريان زندگي را به بافت و مردمان شيراز داده است، نيز در دل همين خاک‌ها قرار دارد. با اين وجود، متاسفانه امروز در اين شهر شاهد تصميماتي يک‌طرفه و غيرکارشناسي هستيم.»

بنابر بررسي‌هاي اوليه انجمن صنفي مرمتگران آثار تاريخي استان فارس، اداره کل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي اين استان ظاهرا از وجود اين طرح، ‌ تصويب، استعلام و مجوزهاي آن، ابراز بي‌اطلاعي کرده است. اين درحالي است که در متن ابلاغ بافت ثبت‌شده شيراز از سوي عزت‌الله ضرغامي ـ وزير ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي ـ به ايمانيه، استاندار فارس، محدوده اين بافت دقيق مشخص و تاکيد شده است که «اين اثر تحت حفاظت و نظارت اين وزارتخانه است و هر گونه دخل و تصرف يا اقدام و عملياتي که به تخريب يا تغيير هويت آن منجر شود، برابر مواد ۵۵۸ لغايت ۵۶۹ از کتاب پنجم قانون مجازات‌هاي اسلامي، تعزيرات و مجازات‌هاي بازدارنده، جرم محسوب مي‌شود و مرتکب مشمول مجازات‌هاي قانوني خواهد شد و مرمت و بازسازي اثر، صرفاً با تأييد و نظارت اين وزارت ممکن خواهد بود.»

انجمن صنفي مرمتگران آثار تاريخي که تصاويري را از کارگاه عمراني تجهيزشده در محدوده بافت تاريخي شيراز در اختيار ايسنا قرار داده، چند پرسش‌ در اين‌باره مطرح کرده است، از جمله اين‌که آيا ايجاد مسير مترو در اين نقطه از بافت شيراز، کارشناسي شده است؟ آيا روش ديگر، يا مسيري ديگر قابل جايگزين است؟ اين مسير دقيقا از کجا شروع مي‌شود و در ادامه به چه شکل به دروازه شازده قاسم مي‌رسد؟ عمق اين عمليات در دل خاک چقدر است؟ مسير قنات‌ها مانند قنات هزارساله «مشير» دقيقا در اين طرح ديده شده است؟ لرزه‌هاي حاصله به عنوان نيروهاي پس‌ماند در مسير اين مترو، به کدام بناهاي شاخص آسيب خواهد رساند؟

بافت شيراز در دوم مردادماه ۱۴۰۲ سرانجام پس از تخريب‌هاي پي‌درپي و پيگيري‌هاي بسيار در فهرست ميراث ملي ايران ثبت شد. در ابلاغيه ضرغامي به استاندار فارس، محدوده اين بافت، بين خيابان‌هاي تختي، فردوسي، قاآني، بلوار سيبويه و زينبيه تعيين شده است. اين محدوده ۳۶۰ هکتار از بافت تاريخي شهر شيراز با ۴۱۰ اثر ثبتي و ۲۵۰۰ بناي باارزش تاريخي را شامل مي‌شود.

 درباره قدمت تاريخي شيراز نيزآخرين نتايج کاوش‌هاي باستان‌شناسي در دشت شيراز و محوطه پوستچي، تاييد کرد که پيشينه سکونت در آن براساس مطالعات لايه‌نگاري باستان‌شناسي و آزمايش‌هاي راديوکربن به ۷۳۵۰ سال پيش مي‌رسد. با اين وجود لايه‌هاي باستاني در گستره وسيع‌تري از شيراز هنوز کاوش نشده و ناشناخته مانده است، از اين رو اجراي هر نوع پروژه عمراني، با خطر مخدوش کردن و نابودي کامل لايه‌هاي باستاني اين شهر مواجه است و از اين نظر، نگران‌ها را تشديد مي‌کند.

پیمایش به بالا