به گزارش سرويس معماري گالري آنلاين به نقل از هنرآنلاين ، بدون شک بخشي از نوستالژي علاقه‌مندان به سينما با معماري و ساختمان سينماها مربوط است و حس مکان، در کنار ديگر شاخصه‌هاي تجربه‌هاي خاطره‌انگيز مي‌تواند در غني کردن اين تجربه‌ها تأثير مهمي داشته باشد؛ به‌ويژه اينکه معماران شاخص با طراحي‌هاي اثرگذارشان پشت چنين خاطره‌هايي باشند. در ۲۱ شهريور که سالروز سينما نام‌گذاري شده، با تعدادي از معماران برجسته‌اي که طراحي سالن‌هاي سينماي مشهور تهران به نام آن‌ها ثبت شده بيشتر آشنا مي‌شويم.
سينما راديو سيتي و سينما مولن روژ
حيدر قلي خان غيايي شاملو (۱۳۰۱ – ۱۳۶۴) يکي از پيشگامان معماري نوين ايران است. او در سال ۱۹۴۷ ميلادي از دانشگاه تهران در رشته معماري فارغ‌التحصيل شد و در سال ۱۹۵۲ گواهي (DPLG) خود را از مدرسه هنرهاي زيباي پاريس (بوزار) دريافت کرد. او در همين سال برنده جايزه " Prix de Vienne " شد. او در سال ۱۹۷۴ ميلادي به‌عنوان معمار سلطنتي و مشاور معماري شاه ايران برگزيده شد. وي همچنين به‌عنوان استاد در دانشگاه تهران به تدريس معماري پرداخت (آتليه غيايي) و چندين نسل از معماران را آموزش داد.
غيايي طراح دو سينماي مهم پايتخت هم هست. سينما راديو سيتي که طراحي نماي ورودي آن به سبک "گوگي" و ترکيبي از هنر و معماري است انجام شده. اساس اين طراحي طبق اصول مدرنيته و تعادل بين فرم‌هاي منحني و مستقيم بود. چراغهاي نئون قرمز رنگي با شکل‌هاي هندسي عجيب بر روي نما نصب شده بودند و شب‌ها به‌صورت خيره‌کننده‌اي روشن مي‌شدند تا جلوه‌اي مدرن به سينما بدهند. و ديگر سينما مولن‌روژ که اکنون سينما سروش از ديگر سينماهاي قديمي تهران است. اين سينما در روز ۲۴ مهر ۱۳۳۵، با نمايش فيلم بندباز افتتاح شد.
سينما آسيا
سينما آسيا از سينماهاي قديمي تهران است. اين سينما که تعطيل و نيمه مخروبه شده است در تقاطع خيابان وليعصر با خيابان جمهوري قرار دارد.
سينما آسيا در سال ۱۳۳۷ توسط "امرلال هندوجا"، "نارانداس بگواندلاس" ساخته و مورد بهره‌برداري قرار گرفته بود. اين سينما که جزو اولين سينماهاي تهران است با ۹۶۲ صندلي کار خود را آغاز کرد. طراح سينما آسيا هوشنگ سيحون است. اين سينما حدود پنجاه سال فيلم‌هاي سينماي ايران را نمايش داد.
سينما گلدن سيتي
اوژن آفتاندليانس (زاده ۱۲۹۲-وفات ۱۳۷۶ ش)، معمار، در تبريز به دنيا آمد. وي داراي تحصيلات عالي در رشتهٔ معماري از مدرسه هنرهاي زيباي پاريس بود.
آفتاندليانس به مدت سي سال در دانشکدهٔ هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به تدريس پرداخت. سينما گلدن سيتي که امروز با نام سينما فلسطين مي‌شناسيم از طراحي‌هاي آفتاندليانس است که در سال ۱۳۴۸، افتتاح شده است.
سينما نياگارا�
اين سينما در سال ۱۳۳۷ با نام نياگارا و با ۹۶۰ صندلي تأسيس شد. اين سينما تنها يک سالن پخش فيلم داشت که شامل سالن طبقه همکف و بالکن طبقه دوم مي‌شد که با تفکيک اين دو طبقه بالکن سينما به سالني مستقل تبديل و کافه آن در راهرو سالن طبقه دوم قرار داشت. سينما جمهوري چندي پيش به‌طور کامل بازسازي و تبديل به دو سالن نمايش شده بود. در دهه ۴۰ اولين سينماي ايران بود که به سيستم صندلي‌هاي متحرک (rocking chairs) مجهز شد. ساختمان سينما توسط يک مهندس هندي ساخته شده بود اما توسط معمار سرشناس ايراني پل آبکار، به سينما تبديل شد.
پل آبکار در سال ۱۲۸۷ خورشيدي در خانواده‌اي نسبتاً مرفه ديده به دنيا آمد. او تحصيلات ابتدايي خود را در دبستان "سن لويي" تهران گذراند و در سال ۱۳۰۴ براي ادامه تحصيل به فرانسه رفت. ديپلم متوسطه خود را از دبيرستان اورلئان فرانسه گرفت و در همان سال در "دانشگاه سن لوک"، بروکسل در رشته معماري دوره‌هاي شبانه مجسمه‌سازي، مقاومت مصالح، دکوراسيون و منبت‌کاري را نيز طي کرد. وي در سن ۶۱ سالگي در ارديبهشت ۱۳۴۹ درگذشت.
سينما متروپل، سينما ديانا
سينما متروپل در سال ۱۳۲۵ با اکران فيلم "نگهبان مبارز" فعاليتش در خيابان لاله‌زار تهران آغاز کرد. معمار اين بنا وارطان هوانسيان بود که پيش از آن معماري ساختمان‌هايي چون هتل دربند تهران، سينما دياموند، ساختمان مرکزي بانک سپه در تهران و… را انجام داده بود. اين سينما که يکي از معروف‌ترين سينماهاي تهران بود در سال ۱۳۸۷ تعطيل شد.
سينما ديانا ديگر اثر هوانسيان که امروز کماکان با نام سينما سپيده فعاليت مي‌کند، در سال ۱۳۲۲ تأسيس شد.
هوانسيان پس از مهاجرت به تهران و تدريس در مدارس ارمنيان، براي ادامه تحصيل به فرانسه رفت. او از "مدرسه مخصوص معماري" پاريس فارغ‌التحصيل شد و در بازسازي خرابي‌هاي جنگ در اين شهر شرکت داشت. در ابتدا رشته نقاشي را انتخاب کرد، اما به توصيه اطرافيان آن را رها کرد و معماري خواند. به دليل استعدادش در اين رشته موفق شد تجربيات ارزشمندي را نزد هانري سواژ (معمار برجسته فرانسوي) کسب کند.
هوانسيان از نخستين کساني بود که در برابر معماري سنتي ايستاد و معتقد بود بايد دست از تقليد گذشتگان برداشت و به معماري مدرن روي آورد. او از پيشروترين معماران ايراني در دهه‌هاي ۲۰ و ۳۰ شمسي بود.